دروغگویی کودک

58 ـ از چه سنی باید جلو دروغگویی کودکان را گرفت؟
 دروغگویی تا حدود شش سالگی طبیعی است و جای نگرانی نیست و به قول دوبس (Dubes) یکی از اندیشه‏ وران غربی، جنبه‏ ی روان شناختی دارد. علت دروغگویی کودکان تا این سن (حدود شش سالگی) تخیل قوی است. او نمی‏تواند بین بیداری و رؤیا و حقیقت و مجاز فرق بگذارد. کودک در این سن، جاندار پندار است و به اشیا جان می‏دهد. وقتی با عروسکش بازی می‏کند، به گونه‏ ای با او حرف می‏زند که گویا زنده است. دروغگویی کودکان از این سن به بعد، جنبه‏ ی اخلاقی می ‏یابد که باید با راهکارهای درست، جلو آن را گرفت.

59 ـ علل دروغگویی کودکان بالاتر از 6 سال چیست؟
 دروغگویی از 6 سالگی به بعد عللی دارد:
1. محیط: دروغگویی اعضای خانواده یا نزدیکان، کودک را دروغگو می‏کند. صدای زنگ منزل بلند می‏شود. پدر با قراینی می‏فهمد طلبکار است. به فرزندش می‏گوید: بگو پدرم در خانه نیست. پدر به طور غیر مستقیم، دروغگویی را به فرزند خود منتقل می‏کند.
کودک مرتکب خلافی شده است. پدر یا مادر می‏گوید: آقا کلاغه خبر آورده که چنین کاری کرده‏ای. او به تدریج خواهد فهمید که این مسأله دروغ است و خود نیز دروغ می‏گوید. افزون بر این، اعتمادش نیز از والدین سلب خواهد شد.
باید توجه داشت که محیط، منحصر در خانه نیست و ممکن است دروغگویی از مدرسه، محله، خانه‏ ی نزدیکان یا... به کودک منتقل شود؛ پس باید محیط را اصلاح کرد. در حضور کودک، به شوخی دروغ نگویید.  «توریه» هم نکنید.
2. جلب توجه: کودکان به طور فطری به توجه نیاز دارند و گاهی برای جلب توجه دیگران به خود، دروغ می‏گویند. توصیه می‏شود به حد کافی به آنان توجه کنید تا مجبور نشوند از این طریق، توجه دیگران را به خود جلب کنند.
3. انتقام ‏جویی: کودک، گاهی دروغ می‏گوید تا از دیگری انتقام بگیرد. بهرام و شهرام دو برادرند. بهرام، شهرام را کتک می‏زند و چون شهرام، توان مقابله با بهرام را ندارد، به دروغ، او را نزد پدر خطاکار معرفی می‏کند تا پدر او را توبیخ یا تنبیه کند و به این صورت، انتقام بگیرد.
در این صورت، باید به او درس انصاف بدهید که پسندیده نیست برای انتقام از دیگری، به دروغ متوسل شود.
4. ترس از تنبیه: اگر کودکان، از تنبیه بدنی در امان باشند، دروغ نمی‏گویند. اگر کودک بداند در صورت ارتکاب خلاف و عملی ناپسند، والدین یا معلم، او را تنبیه نمی‏کنند، بلکه به او آگاهی می‏دهند و در صورت نیاز، از او شکوه خواهند کرد، حقیقت را خواهد گفت.
توصیه می‏کنم در صورت ارتکاب خلاف، از ساز و کارهای بازدارنده، یعنی رو ترش کردن، محرومیت، تحریک عواطف، قهر، و شیوه‏ی بده و بستان  استفاده کنید و از تنبیه بدنی جدا بپرهیزید.
5. تکلیف زیاد: معلمی که تکالیف فراوانی را بر عهده‏ ی دانش‏آموز می‏گذارد؛ به گونه‏ ای که انجام آن‏ها در توان کودک نیست، او را به دروغ وا می‏دارد و کودک برای توجیه عدم انجام تکالیف، دروغ می‏گوید.
6. توقع بیش از حد: توقع بیش از حد والدین و معلم، کودک را به دروغ وامی‏دارد. والدین یا معلم به کودک می‏گویند: چرا در درس ریاضی نمره‏ی 17 گرفتی؟ توقع ما از تو، نمره‏ی 20 بود. کودک به دروغ می‏گوید: وقت کم آوردم و....
از کودکان خود در حد توان و هوش آنان  توقع داشته باشید.  آشنا کنید تا زشتی این عمل را دریابند (توجه داشته باشید که نیازهای اولیه‏ ی آنان را مرتفع سازید).

60 ـ پسر 11 ساله‏ای دارم که دروغ می‏گوید. چگونه با آن مقابله کنم؟
 شما باید علل دروغگویی را بیابید و اگر علت مشخص شود و از بین برود، معلول نیز از بین خواهد رفت.
با توجه به علل دروغگویی با آن مقابله کنید:
1. محیط: در محیطی که دیگران دروغ بگویند، کودک نیز دروغ خواهد گفت (ر.ک: پرسش 59) ؛ بنابراین، باید محیط را اصلاح کنید.
2. تنبیه: کودکی که برای رفتارش به شدت تنبیه می‏شود، در صورت ارتکاب خلاف، راست نخواهد گفت. به جای تنبیه، از ساز و کارهای باز دارنده  استفاده کنید.
3. جلب توجه: در مقابل دروغ‏ های او، حساسیت شدید نشان ندهید و او را در موقعیت‏های مناسب نهی کنید؛ چرا که ممکن است برای جلب توجه باشد.
4. احساس حقارت: کودکی که فراوان توبیخ و سرزنش شود، احساس حقارت می‏کند و برای جبران این احساس، دروغ می‏گوید تا با دروغ‏هایش خود را بزرگ نشان دهد؛ پس سرکوفت را قطع کنید.
5: لاف زدن: کودکان در این سن، گاهی لاف می‏زنند تا بزرگ‏نمایی کنند. او را از زشتی و نامطلوب بودن این عمل در دید دیگران آگاه کنید.
6. شوخی: گاهی برای شوخی دروغ می‏گوید. او را با روایات امامان : آشنا کنید. (ر.ک: پرسش 59)
7. پرسش‏های فراوان از کودک: پرسش‏های فراوان از کودک و سؤال پیچ کردن او، وی را به دروغ وامی‏دارد؛ پس در صورت ارتکاب عمل خلافی، از او نپرسید: تو این کار را کرده‏ ای؟ بلکه بگویید: هر کس این کار را انجام داده، دیگر تکرار نکند.
توصیه می‏کنم او را از آثار دروغ (محرومیت از بهشت و هدایت الاهی، از دست دادن ایمان، فقر، ضعف حافظه، بی ‏اعتباری در اجتماع، جرأت بر گناه و...) آگاه کنید.
اگر از شیوه‏ ی محرومیت  استفاده می‏کنید، در صورت دروغگویی او، محرومیت را دو برابر کنید؛ یکی برای عمل خلاف و یکی هم برای دروغگویی تا بفهمد اگر دروغ نگوید، محرومیت او نصف خواهد شد.
در صورت راستگویی کودک، از تشویق و تحسین او غافل نشوید.

nooredideh.com

کپی کردن مطالب سایت با ذکر منبع (www.nooredideh.com) بلامانع است

 


مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

پس انداز کردن کودکان
ادامه مطلب