والدین مهر و محبت محور چگونه از بازی بهره می برند؟(قسمت سوم)

والدین مهر و محبت محور چگونه از  بازی بهره می برند؟(قسمت سوم)

در مطلب قبل استاد سلطانی به این که بچه ها درکی از مفهوم تشکر ندارند؛ اشاره کردند. (والدین مهر و محبت محور چگونه از بازی بهره می برند؟(قسمت دوم))

سوال: پس چرا بچه ها يك كاري برايشان مي كنند تشكر مي كنند و دستت درد نكند، می گویند؟

جواب: از خودمان ياد گرفته. نمي فهمد چه مي گويد. به كلام بچه ها دقت نكنيد. احساسشان را ببينيد. من چهل و چند سال است با خانومم زندگي مي كنم يك بار نگفتم دستت درد نكند. بله پر رو مي شوند خانم ها. (شلوغ نكنيد شوخي كردم.) دليلش مي دانيد چيست؟ يك دفعه گفتند ايشان تشكر مي كند؟ گفت، نه. گفتند، چرا؟ گفت، چرا ندارد. اين همچين غذا مي خورد از صد تا تشكر بهتر است. هميشه خودش مي گويد، مثل قحطي زده ها مي خوري. يعني اين دستپخت من خوب است؛ وقتي تو مي خوري من لذت مي برم. اين يعني تشكر. پير شديم مي گوييم ولي جواني هايمان اصلا نمي گفتيم. ولي بچه ها به طريق اولي شادي شما را مي خواهند. بله، آن ها از محيط تقليد مي كنند. خوب هم هست، بگويند متشكرم. ولي ببينيد ما يك شكل كلام داريم؛ يك محتواي كلام. عزيزم دست شما درد نكند. يا اينكه بگويد آخ جوون كدامش بهتر است؟ منصفانه بگوييم دومي را مي خواهيم. ديگر عجب ناهاري بود تركيدم. اين يعني اينكه خوردم خيلي خوشمزه بود. يا اينكه بخوريم بعد بگوييم خيلي ممنون سپاسگزارم. بد نيست؛ ولي بچه ها احساس پشت كلام برايشان مهم است. جايزه سم است فقط در موارد خاص ما اجازه داريم استفاده كنيم. ما مي آييم خود ايده آل را بر پايه جایزه مي گذاريم. الان خطري كه تهديد مي كند دو قطبي است خيلي از جوان هاي ما بخاطر تحقيرها دو قطبي شدند دچار افسردگي شده اند. چقدر مي شناسيم سر كنكور مي برند؟ چقدر شنيديد كه اينقدر اين بچه دبيرستان درس خوان بود كه همه مي گفتند كه شريف و دانشگاه تهران رتبه تك رقمي مي گيرد بعد يك دفعه انتخاب پنجم مثلا زابل قبول شده اين از اينجا مي آيد.

بحران در دانشگاه هاي ما اين است و اين از كودكي مي آيد. وقتی که کاری می کنند، بچه ها بايد مرتب تاييد مثبت، ارزيابي مثبت شوند. اگر زندگي مان را تبديل به بازي كنيم بهترين و بيشترين خدمت را به بچه ها كرديم. كار بكنند تاييد بگيرند سيب زميني بيار. و وقتي يك كاري مي كنند خوشحال بشويد مهم ترين تأييدي كه شما به بچه تان مي كنيد شادي است. عزيزم متشكرم خب باش. چقدر خوشحال شدي از اين كاري كه من كردم خيلي مامان، خوشحال هستم.

پس ارزيابي مثبت در مقابل واگذاري مسؤوليت.

دومي مشاركت. والدين در كار كودك كودك دركار والدين مشاركت بايد داشته باشيد مشاركت مهارت هاي بچه ها را بالا مي برد. اعتماد به نفسشان را بالا مي برد استقلالشان را بالا مي برد آماده مي شوند براي جدا شدن از خانواده. ببينيد گفتيم اين رفتارها كودك را جدا مي كند اين رفتارها جذب مي كند هر دو در حالت تعادل قرار مي گيرند نه فراري از خانوداه نه چسبندگي به خانوداه. مشاركت،كارهاي خانه تان را تبديل به يك كار مشاركتي بكنيد اين خيلي بد است كه ما همه چيز را فداي درس خواندن بچه ها بكنيم. كار كنند همان كاري كه مي كنيم ما هميشه گفتيم بهترين خانه بازي آشپزخانه است.

 شما در خانه زندگي تان را به بازي تبديل كنيد اصلا نياز به اسباب بازي خريدن نداريد من الان دنبال يك طرحي هستم كه بتوانم كه زندگي خانه و مهد كودك را با هم تركيب كنم ما اصلا اين جدايي را قبول نداريم. الان خانه بازي داريم ولي به عقيده من خانه بازي هم مي شود بعدها مثل مهدكودك. بچه بايد در محيط مهد كودك يك فضاي آموزشي را تجربه كند در خانوداه يك فضاي تجربي. تمام خانه براي بچه هاي ما مدرسه و مهدكودك است چرا اجازه نمي دهيم كار كنند چرا مشاركت نمي كنيم؟ در بازي بچه ها مشاركت فعال داشته باشيد بسته به سنشان. بچه در يك سني بازي هاي تخيلي خيلي دوست دارند اداي بزرگ ترها را در بياورند. يك دوستي مي گفت من و خانمم، خانمم  كتلت درست مي كند همه چيز مي گيرد مي گذارد بعد ما مي رويم بيرون. خانه مي شود رستوران. بعد ما دو تا مي آييم. يك پسر دارم يك دختر اينهـا مي آيند ميز را می چينند مي گذارند بعد كاغذ مي آورد سفارش مي گيرد مي گويم كتلت مي خواهم بعد مي رود كتلت را مي آورد بعد مي گويد چيزي كم نداريد مثلا. ما هم شام مان را دو نفري مي خوريم بعد پولش را مي گيرد بعد مي رويم بيرون بعد اينهـا مي آيند جمع مي كنند بعد پولش را به ما پس نمي دهند. اين يعني تاييد اين يعني مشاركت.

حالا با بچه ها خاله بازي مي كنيم بازي بكنيم با بچه ها مي رويم بيرون

اين مشاركت در كار كودك است، دو جانبه بايد باشد.

سوال: منظورتان اين است در بازي ها مشاركت كنيم؟

جواب: بله اصلا زندگي را تبديل به بازي كنيد. ولي يك جاهايي هم هست كه برخي بازي ها لازم است. مثلا شما وقتي كتلت درست مي كنيد بچه قشنگ دست ورزي مي كند بشرطي كه تخم مرغ را بشكند گوشت را هم بزند ورز بدهد نمي دانم نمك بزند اين مي شود خود بازي مي شند دست ورزي حالا اين را نمي خواهيم بكنيم خمير برايش بگيريم دست ورزي بكند. ولي چيزي كه ما داريم اصلا درتمام غذاها فرايند آشپزي فرايند نظافت بچه ها خيلي آماده اند كار بكنند و عاشقانه كار مي كنند هيجان  مشترك بوجود مي آيد. بشرطي كه ما از نظم و نظافت و اينهـا كمي كم كنيم. اجازه بدهيم كه بچه ها اشتباه كنند با أشتباه رشد كنند.

من در پرانتز تا يادم نرفته اشتباه را گفتم. دوستان انسان با دو چيز رشد مي كند دو عامل. بدون اين دو عامل امكان ندارد رشد كند اولي اشتباه است. خداوند از بنده هايش خواسته گناه كنيد و توبه كنيد تا من ببخشم بقول استادمان كه در خدمتشان درس مي خوانيم مي گفت چه كسي گفته شما نبايد گناه كنيد؟ بايد گناه كنيد و توبه كنيد گناه غير از معصيت است گناه يعني اشتباه انسان بدون اشتباه نمي تواند زندگي كند رشد كند. اشتباه كند بها بپردازد عبور كند.

دومي ابهام است. ذهن كودك با ابهام رشد مي كند مسائل را اينقدر براي بچه ها توضيح كلامي ندهيد سعي نكنيد ابهام را از آنها بگيريد. بقول خانم احمدي در خدمتشان كلاس داشتيم مي گفتتد كلاس خوب كلاسي است كه به دو تا ابهام جواب بدهد سه تا ابهام درست بكند. من اميدوارم هستم شما از اينجا كه رفتيد بيرون سه برابر چيزهايي كه ياد گرفتيد ابهام براي شما ايجاد شده باشد. ابهام ورزش مغز است نرمش مغز است. سعي نكنيد همه جواب ها را به بچه بدهيد و آنها را از ابهام خالي كنيد.

سوال: اگر بگويند چرا بايد بگوييم خودتان فكر كن؟

جواب: ببينيد به محض اينكه جواب بدهيد مي رويد در مفاهيم انتزاعي بدتر مي كنيد. چرا باران مي آيد مادر باران چيست؟ پسر چهار ساله شما باران از چيست چرا باران مي آيد؟ خب بگوييد شما يك چيزي بگوييد. آب هاي آسمان كه جمع مي شود چك چك مي چكد آب هاي آسمان است. ولي ما مي گوييم ببين عزيزم خورشيد مي تابد روي دريا، ولي مي دانم آب ها وقتي يك جا جمع شود بعد چك چك مي چكد يكدفعه مثل اينكه آسمان سوراخ شده باشد.

ببنيد اگر بچه ها به جواب عادت نكنند جواب نمي خواهند وقتي كه مرتب سوال مي كنند ذهنشان سوراخ شده. ذهن كودك بي نهايت ابهام دارد يكي اش نبايد تبديل به سوال بشود اگر ما انگولكش نكنيم. حالا آن را همينطوري مي گوييد چرا رد بشويد. خود بزرگ ها هم همين هستند مرتب با ابهام ذهن دانشمند پر از ابهام است. زماني كه ما دنبال ابهام مي رويم جواب مي خواهيم مغز ما رشد مي كند والا همه چيز را حاضر و آماده به ما بدهند. ببينيد شما يك عمر غذا را آماده بگذارند جلوي شما هيچوقت شما مي توانيد غذا درست كنيد؟ هرگز نمي توانيد چون هميشه آماده خورديد. مغز كودك نبايد مصرف كنند بار بيايد. 

اگر شما بخاطر بچه تان با او بازی مي كنيد، به خاطر خودتان اين كار را بكنيد. اگر كاري براي شما لذت بخش نيست انجام ندهيد شما مي خواهيد كه بچه تان مهارت هايش برود بالا استعدادش بگذاريد بچه رشد كند وقتي براي رشد بچه با بچه بازي مي كنيد بازي مؤثري نيست. زماني، ما اينهـا را در كلاس بازي مي گوييم، زماني بازي مؤثر است كه مادر خودش غرق بازي بشود براي نشاط خودش بازي كند نه رشد بچه اش. وقتي براي رشد بچه مان با او بازي مي كنيم نشاط خودمان ديگر فراموش مي شود. و همين است شما مي گوييد با ريخت و پاشش كنار مي آيم ولي از ريخت و پاشش لذت نمي بريد حض نمي كنيد. خيلي خوب همينطور، حالا در كلاس بازي.

 وقتی بچه روغن را می ریزد مادر می گوید :چقدر قشنگ اينهـا را مي ريزد قربان قدت تمام روغن را ريخت كف آشپزخانه. خب دو روز كيف مي كنيد ديگر مگر بد است؟ اگر كيف نمي كنيد يك دقيقا هم نگذاريد در روغن را سفت كنيد كنار بگذاريد. زماني اجازه بدهيد.

سوال: يعني به او زمان بدهيم؟

جواب: الان ما در كلاس رفتار هستيم اجازه بدهيد در كلاس بازي برايتان توضيح بدهم نگران نباشيد.

بچه ها رفتار سوّم اين را كامل كنيم بهتر است. آزادي معتدل است. ببينيد ما از اعتدال صحبت مي كنيم. من اين را بگويم تمام بشود بعد جواب سوال ها را مي دهم.

ببينيد آزادي معتدل همان چهارچوبي است كه كشيدم. بچه ها در يك محدوده از يك سالگي بچه ها بايد درك محدوديت داشته باشند يعني اصلا صحبت من اين نيست كه بگذاريد بچه ها هر كاري دلشان مي خواهد بكنند. وقتي بچه ها هر كاري را كه دلشان مي خواهد با هر كس كه دلشان مي خواهد هر طور كه دلشان مي خواهد به هر ميزاني كه دلشان مي خواهد در هر زماني كه دلشان مي خواهد انجام بدهند انسان هاي بسيار پرتوقع و ناسپاسي بار مي آيند.

درك محدوديت از يك سالگي است هميشه كودك بايد حس كند كه محدوده اش كجا است. نكته مهم اين است كه اين محدوده را علم تعيين مي كند نه ميل من. به همين دليل لازم است اين كلاس ها برگزار بشود. اين چهارچوب براي كودك دو ساله با كودك هشت ساله متفاوت است. اگر اين چهارچوب كوچك باشد حالا بعداً مي رويم مي بينيم اين بچه بسته و كوچك بار مي آيد. اگر بزرگ باشد ديگر معتدل نيست. آزادي معتدل يعني درك محدويت. براي هر سنّ درك محدوديت صحيح. اين چهارچوب را مي گويند چهارچوب ترتيبي يا چهارچوب امنيّتي. كودكي كه چهارچوب ندارد درست اندازه كودكي كه چهارچوبش كوچك است. ما يك وقت چهارچوب ما كوچك است يك وقت چهارچوب بزرگ است هر دوي اينهـا اضطراب مي آورد. هم كودكي كه محدود است مضطرب است در جلسات بعد آزادي محور و كنترل محور را كه گفتم برايتان قشنگ توضيح مي دهم اين بچه ها مضطرب بار مي آيند. ولي آزادي معتدل در كنار اين رفتارهايي كه ديديد كودك متعادل پرورش مي دهد كودكي كه هم استقلال دارد هم اعتماد به نفس دارد هم درك محدوديت دارد جايگاهي را مي شناسد آرام آرام دارد رشد مي كند منتهي هر كدام از اينهـا را شما بايد براي كودك خودتان طراحي كنيد.

اصلا دنبال اين نباشيد كه يك فرمول را بگيريد برويد انجام بدهيد تمام بشود درست بشود. اين هـا يك كليات است براي افزايش دانش مادري. حالا اينهـا چگونه براي بچه ها، اين كتاب آشپزي خانم را منتظمي است. آشپزي كرديد با آن؟ يا سوخته غذاي شما يا خام شده، براي اينكه دستور كلي است. براي اينكه اين خورشت قورمه سبزي را خانواده من چگونه دوست دارد من بايد براي خانواده ام طراحي كنم چاشني اش را بيشتر كنم آن را كمتر كنم بيشتر سرخ كنم متناسب كنيد با كودكتان با خانواده تان با ارزش هايتان با آداب و سننتان و خواسته هايتان. قرار نيست بچه هاي شما مثل هم بار بيايند هر كودكي مستقلٌ است قابل مقايسه نيست طوري بايد پرورش پيدا بكند كه پدر و مادرش مي خواهند. شما پدر و مادر هستيد مستخدم نيستيد. طلبكار نيستيد. شما پرورش دهنده كودك هستيد نه مراقب كودك بخشي از وظايف خداوند در مورد بندگانش به شما محول شده. مگر انسان ها به تصريح قرآن خليفة الله نيستند؟ قائم مقام خدا بر روي زمين نيستند؟ اينهـا به دست شما سپرده شده اينهـا بالقوه قائم مقام خدا هستند بالفعل كه نيستند. حالا شما بايد بتوانيد اينهـا را قائم مقام بالقوه كنيد. هر كدام در جاي خودتان يادمان باشد كه زيبايي طبيعت به تنوعش است. جاهايي كه مي ديد مزرعه پرورش گل است همه يك شكل هستند قشنگ نيستند. قشنگ هـستند ولي طبيعت وقتي كه هر گلي يك اندازه اي دارد يك رنگي دارد يك جلوه اي دارد تمام زيبايي طبيعت در تنوعش است.

برگرفته از کارگاه رفتار استاد سلطانی

 



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

دزدی در کودکان(قسمت اول)
ادامه مطلب