پرورش هویت جنسی کودک

پرورش هویت جنسی کودک

برای یادگیری نقش جنسیتی و تحقق یافتن هویت مطلوب جنسی، لازم است والدین به عوامل و زمینه‌های مؤثر در ایجاد این نقش و هویت توجه کنند و در پدید آوردن آنها به گونه‌ای مناسب بکوشند.

منظور از هویت جنسی، پذیرش ویژگی‌های زیستی، شناختی، عاطفی و اجتماعی هر یک از دختر و پسر است که به صورت متفاوت، در دو جنس، پدیدار می‌گردد. از آنجا که عوامل زیستی، روانی، شناختی، عاطفی و اجتماعی، حتی نگرش‌های والدین، گرایش‌های فرهنگی آنها و نوع تربیت و برخورد انها با پسر و دختر، در شکل دهی هویت فرزند مؤثر است، لازم است:

1-بینش و عملکرد والدین، از این امر حکایت کند که هیچ جنسیتی بر دیگری برتری ندارد و هر دوآنها ارزشمندند، و هر یک برای تکامل و پیشرفت، به دیگری نیازمنداست؛

2-نقش جنسیتی هر یک از فرزندان دختر یا پسر خود را به آن‌ها آموزش دهند تا هویت جنسی‌شان تقویت شود؛ برای مثال دختر یا پسر باید بدانند که جامعه از هریک از آنها چه انتظاری دارد و هر کدام، از نظر گفتاری، پوشش و... چه نقشی را باید ایفا کند و از اجرای نقش‌های جنس دیگر بپرهیزد؛

3-از رفتارهای تبعیض آمیز میان فرزندان دختر و پسر خودداری شود. پیامبر اسلام (ص) با اشاره به حفظ عزت و ارزشمندی فرزند و عوارض روانی رفتارهای نامطلوب فرمود: «کسی که فرزند دختری داشته باشد و اورا اذیت نکند و به توهین نکند و پسرش را بر او ترجیح ندهد، خداوند او را وارد بهشت می‌کند»

تفاوت‌های مربوط به نقش جنسی رفته رفته آشکار می‌شود، اما آغاز اختلاف اساسی از دوسالگی به طور کاملامشخص، هویت جنسی دختر و پسر از هم متمایز می‌شود، زمانی که کودکان به سه سالگی می‌رسند، از جنسیت خود آگاه می‌شوند. اما تفاوت‌های جنسی را امری مسلم نمی‌دانند.

الگو گیری کودکان در محیط خانه این گونه است که پسرها بیشتر رفتار پدر یا برادر خود را و دخترها بیشتر رفتار مادر یا خواهرشان را تقلید می‌کنند. در بیرون از منزل نیز معمولاً هم بازی‌های خود را از گروه‌های هم جنسان انتخاب می‌کنند و همسالان خود را الگوی خویش می‌سازند و بر این مسئله اصرار دارند که از جنس مخالف خود نیستند حتی اگر به شوخی به آنها گفته شود که از جنس مخالف‌اند برافروخته می‌شوند و ناراحتی خودرا از این مسئله ابراز می‌کنند مسئله مهم این است که والیدن بیشترین نقش را در پذیرش نقش جنسی از سوی کودک دارند پسران باید طورکلی ویژگی‌های مردانگی از جمله جدیت، احساس مسئولیت، شجاعت و... را بیاموزند دربارهٔ دختران، مسئله مهم این است که آنها نقش دخترانه ونقش زنانگی را بسیار زودتر از پسران یادبگیرند؛ چرا که بلوغ آنها چند سال زودتر از پسران آغاز می‌شود.

پذیرش نقش جنسی کودک، با چگونگی رفتار والدین کاملاً ارتباط دارد از همان دوران کودکی باید فرزندان را عادت داد که روش زندگی مردانه یا زنانه را در پیش بگیرند؛ به گونه‌ای که دختر از دختر بودن و پسر از پسر بودن خود احساس حقارت نکند. شخصیت در حال رشد، اخلاق، مزاج و تأثیر پذیری آنها باید در نظر گرفته شود.

وقتی والدین بین دختر و پسر خود تبعیض قائل می‌شوند، بی شک احساسات کودک جریحه دار می‌شود. فرزند دختر خانواده‌ای که در آرزوی داشتن پسر بوده‌اند نقش جنسی خود را به سختی می پذیر و گاه حتی می‌کوشد که در نقش پسر ظاهر شود. همچنین پسری که در خانه بیش از خواهرش تنبیه می‌شود یا به او بی توجهی می‌شود بیشتر دوست دارد در نقش دختر ظاهر کردد؛ و به طور کلی نقش اصلی خود را طرد می‌کند.

وقتی کودک به نقش جنسی خاص خودش بی توجهی می‌کند، والدین نباید به این رفتار دامن بزنند برای مثال، پسر بچه‌ای که زا پوشیدن لباس دخترانه بیشتر خوشش می‌آید یا دختری که با بازی‌های پسرانه بیشتر علاقعه نشان می‌دهد نباید تشویق شود، یا بین جمع از این گرایش‌ها سخن به میان آید.

گاه دختران در سنین پایین به پسر بودن گرایش دارند و به پوشش لباس پسرانه اصرار می‌ورزند. این رفتار اغلب هنگامی رخ می‌دهد که کودک برادری داشته باشد و از سر حسادت و رقابت، به جنسیت او گرایش یابد پدران و مادران دل سوز و آگاه در این گونه موارد باید توجه داشته باشند که با کودکشان به آرامی برخورد کنند و در صورت دیدن این رفتار، با عصبانیت و تندی با آن برخورد نکنند حتی برکس، باید تا حدی به خواست آنا ن توجه کنند و از سوی دیگر، با تهیه لباس زیبا و دوست داشتنی یا خرید اسباب بازی جدید و دلخواهشان، آن‌ها را از خواسته نابجا باز دارند و درجهت درست مشوق آنان باشند. در پسران نیز گاه چنین رفتارهایی رخ می‌دهد که باید با همین ظرافت و لطافت با آنان برورد کرد. گا ه شرکت دادند پسر یا دختر در برنامه‌های خاص جنسی خود، بسیارمؤثر و مفید واقع خواهد شد.

اگر متوجه شدید که فرزندتان، رفتاری جز ء آنچه که مناسب و جنسیتش است بروز می‌دهد، به سرعت علت را جست وجو کنید و به رفع آن بپردازید.

اگر دختر لباس پسران می‌پوشد، رفتار پسران را تقلید می‌کند و دوست دارد دختران از رفتارش تعریف کنند.، در دوران بلوغ و جوانی ومواجهه با جنس مخالف، دچار اشکال خواهد شد پیش از هرچیز، دلیل گریز از زن بودنش را جست و جو کنید:

 آیا کمبود حضور مادر سبب شد است که او فرصتی برای تجرب زندگی زنانه نداشته باشد؟

 آیا ازدواج ناموفق مادر یا زایمان‌های پیاپی او دلیل نگرانی دختر از جنسیتش شده است؟

امکان دارد خانواده به فرزند پسر توجه بیشتری داشته باشند، یا نبودن پسر در خانه سبب رفتار پسرانه او شده باشد. شاید هم بازی او پسران هستند. از سوی دیگر ممکن است پسران در تطابق با نقشی که طبیعت برعهده شان گذاشت است، دچار اشکال شوند.

به طور خلاصه، می‌توان گفت که نقش دهی جنسی به کودکان، باید ویژگی‌های زیر را دارا باشد:

*اعتدال در محبت به فرزندان و پرهیز از محبت بیش از انداز ه والد جنسی مخالف به کودک؛

*پرهیز از تبعیض و تفاوت رفتاری میان دختر و پسر در خانواده؛

*هماهنگی پوشش کودک با جنسیت او؛

*ایجاد تنوع و جهت دهی به بازی کودکان، بر پایه جنسیت آنان؛

*پرهیز از تحمیل ویژگی هاو رفتارهای یک جنس، بر جنس دیگر؛

*توجه به رفتارها، نگرش‌ها و موضع گیرهای کودکان و ایجاد نگرش درست به جنس خود و جنس مخالف، از دوران خردسالی،

*واگذاری مسئولیت‌های متناسب با جنسیت کودکان، درخانه و بیرون از خانه؛

*اظهار رضایتمندی والدین از جنسیت خود در برابر فرزندان؛

*بیان طبیعی بودن تفاوت‌های دو جنس (از نظر روانی، عاطفی، جسمی، فیزیولوژیکی و...) و لزوم وجود این تفاوت‌ها برای ادامه حیات و درنتیجه، ضرورت احترام گذاشتن به این تفاوت‌ها.

برگرفته از کتاب تربیت جنسی فرزندان نوشته جواد مصلحی، انتشارات موسسه امام خمینی

 

 



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

مانع فرهنگی بر سر راه فرزندآوری + فیلم
ادامه مطلب