100 نکته از روانشناسی دوقلوها (قسمت اول)

100 نکته از روانشناسی دوقلوها (قسمت اول)

 

1.       دوقلوها را «دوقلوها» صدا نزنید. خانواده ها و اطرافیان هیچگاه این دو کودک را تحت عنوان «دوقلوها» صدا نزنند و اسم های همراه به کار نبرند و مراقب باشند که حتما از اسم بچه ها برای صدا زدنشان استفاده کنند. در واقع شما زمانی که این دو را «دوقلوها» صدا می زنید برایشان یک هویت مشترک می سازید که می تواند به این رابطه آسیب بزند.

2.       مشکل جدی که در این زمینه وجود دارد این است که چون اینها دو نفر هستند ناخودآگاه توجه کمتری از سوی پدر و مادر به هر کدامشان معطوف می شود. طی تحقیقاتی در استرالیا مشخص شده است که اگر به فرض خانواده یی یک فرزند داشته باشد و در طول شبانه روز، ۲دقیقه وقت به او اختصاص بدهد، همان خانواده برای دوقلویشان، تنها ۹ثانیه وقت می گذارند.

3.      رشد مهارت های زبانی کودکان دوقلو کندتر است: روانشناسان درباره تاخیر در رشد مهارت های زبانی بچه های دوقلو نیز می گویند: تک قلوها، زبان را از پدرو مادرشان یاد می گیرند، در حالی که دوقلوها، زبان را از یکدیگر می آموزند و حتی به کاربردن الفاظ به شکل غلط را از هم تقلید می کنند. بویژه اگر والدین، فرزندان دیگری هم داشته باشند، نمی توانند وقت زیادی برای تقویت مهارت های کلامی کودکانشان بگذارند. به همین سبب رشد مهارت های زبانی کودکان دوقلو کندتر است. از سوی دیگر، ۵۰درصد دوقلوهایی که به دنیا می آیند نارس هستند و در مقایسه با نوزادان معمولی، وزن کمتری دارند، طبیعی است که در رشد کمی عقب تر و ضعیف تر از سایر کودکان باشند. روانشناسان بالینی درادامه با اشاره به اینکه به علت رقابتی که میان خود دوقلوها با همدیگر و با دیگران وجود دارد این مشکلات زبانی تا شش سالگی حل می شود، می گویند: والدین حتما با کودکانشان تمرین سخن گفتن داشته باشند، با هر یک انفرادی صحبت کنند، برایشان کتاب بخوانند و هنگامی که با آنها صحبت می کنند به چشم هایشان نگاه کنند تا مهارت های زبانی شان رشد کند.

4.      به نظر می رسد خانواده ها، تعمدا بچه ها را به این سمت سوق می دهند که باید از هر نظر شبیه یکدیگر باشند و خودشان نیز تمام لباس ها و اسباب بازی های دوقلوها را مشابه به هم تهیه می کنند. یک دلیل عمده آن هم این است که خانواده ها تمایل دارند نظر دیگران را به سمت کودکان خود جلب کنند زیرا با انجام این عمل، خاص و متفاوت به نظر می رسند و این احساس برایشان لذتبخش است. بعضا دیده می شود که یک شکل کردن ظاهر دوقلوها از سوی خانواده، نه تنها کنار گذاشته نمی شود بلکه مورد تشویق هم قرار می گیرد. اگر پدر و مادر بر همسان بودن پوشش و ظاهر بچه ها تاکید کنند، جلب توجه مردم از همان ابتدا هدف دوقلوها می شود و این مساله بر رشد استقلال عاطفی شان اثرگذار است.

 

5.       اگر یکی از بچه ها بهانه گیری کرد، ابتدا به سراغ کودک آرام بروید! روانشناسان به کودکانی که بهانه گیر هستند نیز اشاره و اظهار می کنند: دوقلوها وقتی مشاهده می کنند یکی از قل ها بمدت طولانی در کنار پدر و مادر می ماند، احساس حسادت می کنند. بنابراین والدین باید توجه کنند که به هر دو کودک رسیدگی کنند. اگر یکی از قل ها، بهانه گیر باشد و بیهوده نق بزند، پدر یا مادر باید ابتدا به سراغ کودکی که آرام است رفته و مدت زمان اندکی را با او بگذرانند و سپس سراغ کودک بهانه گیر بروند. با این کار کودک اول تشویق می شود و کودک بهانه گیر نیز درمی یابد که اگر توجه پدر و مادر را می خواهد باید شیوه دیگری پیش بگیرد.

 

6.       هنگام دعوای میان دوقلوها، والدین چه زمانی مداخله کنند؟ دعوای بین دوقلوها، مانند همه بچه های دیگر، امری طبیعی است. اما والدین قبل از اینکه بچه ها دست به رفتارهای تند و خشن بزنند باید وارد ماجرا شوند. به محض اینکه لحن بچه ها از حالت عادی خارج و به سمت تند و بی ادبانه صحبت کردن رفت، پدر و مادر باید مداخله کرده و نقش میانجی را بازی کنند.

 

7.       والدین نباید دوقلوها را با هم مقایسه کنند زیرا ممکن است این دو احساس تبعیض کنند. به عنوان مثال یکی از قل ها را «خوشگل من» و دیگری را «باهوش من» صدا نزنند زیرا ممکن است قل اول احساس کند حالا که زیباست پس باهوش نیست و برعکس. این صفت گذاشتن روی بچه ها ممکن است موجب تخریب روانی شود. روانشناسان تاکید می کنند صحیح است که باید تفاوت بچه ها را شناخت اما بزرگ ترها مراقب باشند که به بچه ها برچسب نزنند. به عنوان مثال یکی از بچه ها تمایل دارد در بیرون از منزل ورزش کند و دیگری می خواهد در خانه بماند، والدین نباید کودک را از بیرون رفتن و تامین نیازهایش محروم کنند بلکه استعداد دوقلوها را باید انفرادی شناخت، پوشش داد و به رشد آن کمک کرد.

 

8.      دوقلوها، اجتماعی تر بار می آیند: اساسا دوقلوها خودخواه نیستند، زیرا همیشه آموخته اند که یک نفر دیگر نیز هست و باید حقوقش را رعایت کرد. همچنین احساس همدلی شان نسبت به دیگران بیشتر است. این رابطه دو نفری به خودی خود مشکلی ندارد اما اگر به این مساله منجر شود که این دو کاملا شبیه هم شده و راه همدیگر را بپیمایند، رشد فردی شان مختل می شود.

 

9.      اعضای خانواده پیش از هر چیزی باید سعی کنند به کودکانشان یاد بدهند که کارهایشان را مستقل از هم انجام بدهند. برخی پدر و مادرها برای اینکه دوقلوها در بزرگسالی منزوی نشوند به هم نزدیکشان می کنند و پیوندهای کاذب میانشان ایجاد می کنند. درحالی که بچه ها باید خودشان توانایی های خود را شناخته و در مسیر صحیح حرکت کنند.

 

10.    مهم‌ترین مساله در مورد دوقلوها داشتن رفتار متفاوت با هر كدام از آنهاست. خیلی از مواقع والدین به دلیل اینكه فرزندانشان دوقلو هستند با آنها یكسان برخورد می‌كنند در حالی كه این رفتار درست نیست و گاهی باید با آنها رفتاری كاملا متفاوت داشته باشند. این مساله به خصوص در مورد دوقلوهای دوتخمكی (ناهمسان) كه كاملا می‌توانند از نظر ویژگی‌های رفتاری با هم متفاوت باشند و حتی ویژگی‌های رفتاری عكس هم داشته باشند، بیشتر صدق می‌كند.

 

11.    دوقلوهایی هستند كه یكی از آنها از نظر ویژگی‌های سرشتی جزو كودكان آسان یا راحت است و كودك دیگر از نظر ویژگی‌های سرشتی جزو كودكان دشوار یا كودكان بدقلق محسوب می‌شود و می‌توان پیش‌بینی كرد كه كودك بدقلق یا دشوار به دلیل ویژگی‌های رفتاری، توجه بیشتری از والدین، برای رسیدگی به خواسته‌هایش دریافت می‌كند. در حالی كه به دلیل همان حسی كه از اسم آنها و ویژگی‌های راحت‌بودنشان معلوم است، مدیریت رفتار کودکان راحت برای والدین بسیار آسان است و ممكن است حتی توجه كمتری دریافت كنند و به نوعی مورد غفلت و بی‌توجهی در مقایسه با قل بدقلق خود قرار بگیرند.

 

12.    لباس هم‌رنگ و هم‌شكل به آنها نپوشانیدمشكل دیگری كه بخصوص در خیلی از فرهنگ‌ها بخصوص فرهنگ ما وجود دارد در مورد پوشش دوقلوهاست. به گونه‌ای كه خانواده‌ها می‌گویند خود دوقلوها نیز اصرار دارند پوششی یكسان داشته باشند درحالی كه حتما باید پوشش كودكان دوقلو از ابتدا كاملا با هم متفاوت باشد. شاید زمانی كه كودكان بزرگ‌تر می‌شوند روی طرح لباس اصرار داشته باشند كه یكی باشد اما حتما با متمایزكردن رنگ لباس آنها را از یكدیگر تفكیك كنید. حتی بهتر این است كه طرح لباس‌ها نیز متفاوت باشد. به علاوه باید از هركدام از دوقلوها نظرشان را در مورد انتخاب وسایل مورد نیازشان بپرسید.

 

13.    بهتر است همکلاس نباشند: در مورد حضور كودكان دوقلو در مهدكودك یا مدرسه حتی‌الامكان تا جایی كه مقدور است بخصوص در مدرسه باید كلاس‌هایشان با هم متفاوت باشد. به دلیل اینكه كودكان دوقلو بعد از مدتی یاد می‌گیرند به جای اینكه نیازهای عاطفی‌شان را از همسالان خود بگیرند از ‌قل دیگر دریافت كنند و این مساله باعث می‌شود به جای اینكه پیوند عاطفی آنها بسیار قوی باشد در مهدكودك و بخصوص در مدرسه كودكانی منزوی شوند و تمام مدت زنگ تفریح را با هم بگذرانند. در حالی كه اگر كلاس‌هایشان با هم متفاوت باشد كودكان یاد می‌گیرند هر كدام شبكه اجتماعی خود را داشته باشند و دوستان جدیدی پیدا كنند.

 

14.    با هم مقایسه‌شان نكنید: یكی از مشكلاتی كه با حضور كودكان دوقلو در یك كلاس ایجاد می‌شود، این است كه معلمان آنها را با هم مقایسه می‌كنند. چنانچه گفته شد براساس ویژگی‌ها و تفاوت‌های فردی كودكان دوقلو می‌توانند از لحاظ هوش و ویژگی رفتاری با هم متفاوت باشند. اما وقتی در یك كلاس هستند بطور ناخودآگاه توسط معلمان و اولیای مدرسه با هم مقایسه می‌شوند و این امر باعث می‌شود یكی از آنها از هوش كمتری نسبت به قل دیگر برخوردار است، مدام زیر سایه دیگری قرار بگیرد و با او مقایسه شود و این مساله در درازمدت موجب كاهش اعتمادبه‌نفس او می‌شود.

 

15.   در دعوایشان دخالت نكنید: توصیه می‌شود هنگامی كه كودكان دوقلو با یكدیگر دعوا می‌كنند پدر و مادر در دعوای آنها دخالت نكنند و اگر مجبور به دخالت شدند حتما خودشان را ملزم كنند كه قضاوت نكنند و نگویند كه تقصیر با چه كسی است. به دلیل اینكه همیشه متهم می‌شوند كه عدالت را رعایت نكرده‌اند و به نفع طرف دیگر قضاوت كرده‌اند. بنابراین برای اینكه متهم نشوید بهتر است قضاوتی نداشته باشید و اگر ناچارید دوقلوها را از هم جدا كنید - به دلیل صدمات احتمالی كه ممكن است به هم وارد كنند - فقط وظیفه جداكردن و آرام كردن محیط خانه را برعهده داشته باشید و حتی‌المقدور قضاوت نكنید. اما اگر مجبور به قضاوت شدید حتما همیشه حق را به حق‌دار بدهید. این قضیه در خصوص كودكانی كه اختلاف سنی كمی نسبت به یكدیگر دارند نیز صدق می‌كند

 

16.   دوقلوها زندگی جالبی دارند، انسان هایی از هر جهت شبیه هم هستند، از لحاظ ظاهری و حتی رفتاری مانند یكدیگر عمل می كنند، در زندگی روزمره شان بارها آنان را اشتباه می گیرند، سركلاس درس، صف نانوایی محله، بچه محل ها و... زندگی این انسان های شبیه هم كه در یك زمان و تنها با چند دقیقه فاصله پا به این دنیا می گذارند همیشه مورد توجه بوده است.

 

17.    دوقلوهــا در عـــــرصه زیست شناختی به دو گروه دوقلوهای همسان و ناهمسان تقسیم می شوند. دوقلوهای همسان از بارورشدن یك تخمك واحد و دوقلوهای ناهمسان از بارور شدن دو تخمك مجزا از هم تشكیل شده اند. از این رو، در بین دو گروه دوقلوها، دوقلوهای ناهمسان از قوانین و اصول ژنتیكی مشابه با خواهر و برادرهای غیردوقلو تبعیت كرده و اشتراك های ژنتیكی محدودی را در حین باروری حمل می كنند در حالی كه دوقلوهای همسان از این اشتراك ها بهره بیشتری برده و در بسیاری از زمینه ها از جمله در حوزه ویژگی های رفتاری، شباهت های شایان توجهی را از خود نمایان می سازند. از مهم ترین خصایص و ویژگی های رفتاری مشاهده شده در این افراد می توان به وابستگی شدید و گرایشات عاطفی مستحكمی كه بین دوقلوها حاكم است اشاره كرد. این وابستگی منجر به بروز رفتارهایی می شود كه شباهت های میان دوقلوها و تشابهات ظاهری آنها را از لحاظ رفتاری دوصد چندان می سازد.

 

18.   انتخــــاب رنگ مشتــرك، آرزوهای مشــــابه، پوشیدن لباس های یكسان و علائق مشترك از جمله پیامدهای وابستگی شدید در بین دوقلوها است اما این نتیجه گیری بیانگر آن نیست كه وابستگی صرفاً در بین دوقلوها وجود دارد بلكه می توان در بین بسیاری از خـــواهــربرادرهای غیردوقلو كه از لحاظ سنی بـــه یكدیگر نزدیك هستند این فرایند را مشاهده كرد. در برخی از موارد نیز حتی در بین خواهر و برادرانی كه اختلاف سنی زیادی با یكدیگر دارند نیز می توان این فرایند را در قالب مبنای الگوبرداری از یكدیگر (خصوصاً الگوبرداری خواهر و برادرهای كوچك تر از بزرگتر) مشاهده كرد.

 

19.    دوقلوهای همجنس بیشتر به یكدیگر وابسته هستند یا غیر همجنس، چرا؟ زمانی كه دوقلوها همجنس بوده و هر دو دختر یا پسر هستند، اشتراك های نگرشی، عاطفی، رفتاری و ویژگی های شخصیتی آنها منجر به ایجاد وابستگی شدیدتر بین دوقلوها می شود. به بیان دیگر دوقلوهای همجنس از یكدیگر الگوبرداری بیشتری كرده و توان همتاسازی بیشتری را دارا هستند. در نتیجه در بسیاری از جهت ها این وابستگی نمود بیشتری دارد.

 

 نویسنده : زهرا رجبی



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

پاداش و جایزه
ادامه مطلب