چند بچه با یک بلیط(بیش فعالی کودکان_قسمت سوم)

چند بچه با یک بلیط(بیش فعالی کودکان_قسمت سوم)

چند بچه با یک بلیط(بیش فعالی کودکان_قسمت اول

چند بچه با یک بلیط(بیش فعالی کودکان_قسمت دوم)

در رؤیای کودک آرام

متأسفانه باید بگوییم هیچ روش درمانی، علاج قطعی بیش فعالی نیست و تنها نشانه­ها را کم می ­کند. برای رفع اختلال باید درمان را برای مدت طولانی، گاهی تا آخر دوره دبستان ادامه دهیم. ما انتظار نداریم تمام روش­ هایی که می ­گوییم بر تمام کودکان مؤثر باشد، چون ممکن است هر کودک به بعضی موارد جواب دهد. هم ­چنین انتظار نداریم به کودکی ایده ­آل برسیم، مهم کنترل رفتارها و افزایش توجه تا حد قابل قبول است.

درمان رفتاری: رفتارهای مثبت کودک را با تشویق کلامی  و پاداش تقویت کنید و رفتارهای منفی را با جریمه و محرومیت، مثلاً محرومیت از بازی یا پارک رفتن، پاسخ بدهید.

آموزش والدین: والدین این کودکان لازم است در دوره­های فرزند پروری یا مهارت­های صحیح پرورش کودک شرکت کنند یا به مطالعه کتاب ­های مربوط به این اختلال بپردازند.

درمان دارویی: مهم­ ترین و متداول ­ترین داروی بیش فعالی، قرص­های «ریتالین» است. تجویز این دارو باید با نظر پزشک باشد، با این حال اطلاعات در مورد این دارو ارائه می  شود؛ این دارو در بیش از 70 درصد کودکان 5 ساله به بالا مؤثر است. اثر دارو 30 تا 45 دقیقه بعد از مصرف آغاز و تا چهار ساعت بعد از آن باقی می ­ماند. کودک صبح قبل از مدرسه دارو را مصرف می ­کند و عصر نیز نیم ساعت قبل از انجام تکالیف آن را تکرار می ­نماید، مگر این­که والدین بتوانند کودک خود را بدون دارو کنترل و هدایت کنند. استفاده از این دارو در هنگام غروب توصیه نمی  شود چون بی­خوابی می ­آورد. مصرف این دارو بی­ توجهی را کاهش می ­دهد اما اگر کودک هم­ زمان اختلال یادگیری (در زمینه ریاضی، املا و یا روخوانی) نیز داشته باشد دارو آن را حل نمی ­کند، بلکه کودک علاوه بر مصرف دارو نیازمند درمان اختلال یادگیری است؛ اگرچه اثرات دارو باعث سرعت ­بخشی به درمان می  شود.

گفتنی است ریتالین هرچند بدون عوارض جانبی نیست، اما جزو کم ­عارضه­ترین داروها با عوارضی خفیف و قابل چشم­پوشی است. در ضمن، عوارض آن مانند کم شدن اشتها، کندی رشد و سردرد، چند روز پس از شروع مصرف یا با تنظیم مقدار دارو رفع می شود. قد جوانانی که در کودکی دارو مصرف کرده­اند با سایر کودکان تفاوتی ندارد، به­ ویژه این­که در تابستان و حتی جمعه­ها که کودک به مدرسه نمی ­رود، می ­توان دارو را قطع نمود و با این شیوه، مشکلات تغذیه و سایر عوارض را جبران کرد.

مؤثرترین شیوه بهبود، هم زمان کردن دارو درمانی با رفتار درمانی است؛ چرا که در این شیوه، کودکان می توانند زودتر دارو را کنار بگذارند. اگر کودک به دارو جواب ندهد، چند گزینه پیش­ روی ماست؛ مقدار دارو افزایش یابد؛ دارویی دیگر امتحان شود؛ اگر اختلالات دیگری وجود دارد، ابتدا آن اختلالات درمان شود؛ رفتار درمانی و آموزش والدین به درمان افزوده شود؛ مشکلات خانوادگی و تعارضات والدین حل گردد؛ مشکلات روانی والدین، مثلاً افسردگی مادر درمان شود.

مداخلاتی در سطح مدرسه: کم ­کردن حجم کلاس؛ توجه بیش­تر و مکرر معلم به کودک، مثلاً گاهی سؤال از او بپرسد و با او تماس چشمی  مکرر داشته باشد؛ استراحت مکرر در طول کلاس؛ استفاده از تشویق و تنبیه توسط معلم (البته منظور تنبیه جسمی  یا تحقیر نیست)؛ دادن مسئولیت به کودک، مثلاً پاک کردن تخته و نمایندگی کلاس؛ نشاندن کودک روی نیمکت جلو (نزدیک معلم)؛ فاصله با دانش­آموز کناری زیاد باشد، مثلاً اگر نیمکت­ ها سه نفره است نیمکت او دو نفره باشد؛ کاهش محرک­ ها، مثلاً کنار پنجره ننشیند؛ کاستن از کار نشستنی، مثلاً انجام برخی فعالیت­ ها به­صورت عملی دور یک میز؛ قبل از شروع امتحان یا تمرین کلاسی معلم مطمئن شود دانش­آموز مقصود را متوجه شده است، مثلاً از او بخواهیم خواسته ما را به زبان خود تکرار کند؛ گوشزد کردن مکرر قواعد و خواسته­ها؛ آموزش نحوه یادداشت ­برداری، مثلاً برای فراموش نکردن تکالیف خواسته شده یا مراحل حل یک مسئله ریاضی؛ درس دادن به کودک بیش فعال توسط هم­کلاسی ­ها؛ اصلاح فوری خطا و فرصت دادن برای تمرین پاسخ صحیح.

انجام تکالیف در خانه: از طولانی و خسته­ کننده بودن تکالیف پرهیز شود؛ زمان انجام تکالیف منقطع باشد، مثلاً به تناوب ده دقیقه درس، پنج دقیقه بازی و استراحت (البته به­جز تلویزیون و بازی رایانه­ای)؛ حذف محرک­های مزاحم از مکان انجام تکالیف، مثلا تزئینات زیاد یا تیک­ تاک ساعت دیواری؛ برای تکلیف و مطالعه حتماً ساعت و مکان مشخص تعیین شود و تا حد امکان تغییر نیابد؛ از پاداش و اعمال محرومیت استفاده شود؛ فقط یک نفر کار تدریس و راهنمایی در انجام تکالیف را بر عهده گیرد (البته می ­توان برای هر عنوان درسی نیز فرد خاصی را در نظر گرفت)؛ استفاده از ابزار متنوع برای آموزش مثلاً برای تمرین دیکته: کاغذ، وایت­برد، گچ و تخته، تخته­های جادویی، و...

این کودکان در حل مسئله مشکل دارند؛ بنابراین باید درس­هایی مثل ریاضی را دقیقاً برایشان توضیح بدهیم و گام­ به ­گام مراحل رسیدن به پاسخ را تشریح کنیم و از کودک نیز بخواهیم درس گفته شده را توضیح دهد. به ­طور کلی کودک باید قبل از انجام هر تکلیف آن را به زبان آورد. مثلاً در نوشتن املا، اول کلمه را با صدای بلند تکرار کند و بعد بنویسد.   

نویسنده: متین صالحی

مرکز مشاوره ماوا، وابسته به موسسه امام خمینی



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

کسب آگاهی؛ قدم اول در تربیت فرزند
ادامه مطلب