پرخاش بس! (قسمت دوم)

پرخاش بس! (قسمت دوم)

پرخاش بس! (قسمت اول)

ریشه های درشتی

پرخاشگری را می توان در پنج محور خانواده، مدرسه، عاطفی هیجانی، رسانه و عوامل بدنی، ریشه یابی و واکاوی کرد.

الف) خانواده

1.تبعیض

تبعیض و تفاوت گذاشتن میان بچه ها شعله های جنگاوری را بالا می کشد و سبب ساز ستیزه جویی میان آنان می شود. رسول خدا (ص) می فرمایند «در میان فرزندان خود به عدالت رفتار کنید، همان گونه که دوست دارید دیگران درباره شما به عدالت و محبت رفتار کنند.»  حتی اگر اطمینان دارید با همه فرزندانتان یکسان رفتار می کنید، ولی تحت تأثیر ضمیر ناخودآگاه با هرکدام به شیوه های متفاوتی، برخورد دارید؛ با یکی مهربان ترین و نسبت به دیگری سخت گیرتر. با فهم این مطالب و آگاهی به آن بهتر می توانیم مجری عدالت میان آن ها باشیم.

2.تولد فرزند بعدی

معمولاً با تولد فرزند بعدی، فرزند اول احساس می کند موقعیت ممتاز و توجه گذشته را از دست داده است. رفتارهای نادرست پدر و مادر و قطع کامل یا کم کردن توجه از فرزند اول، این ناسازگاری ها را بیشتر می کند. در این اوقات، والدین باید با کودک بزرگ تر صحبت کنند و او را قانع سازند که خواهر یا برادر جدیدش نیاز به مراقبت بیشتری دارد. بهتر است نوزاد را به او نسبت دهیم و با الفاظی مثل داداش تو و آبجی تو او را بخوانیم. به خود کودک هم یاری برسانیم تا در کارهایی مثل صبحانه خوردن مستقل شود.

3.پذیرفته نشدن همه خواسته ها

اگر با همه خواسته های کودک مخالفت شود، کودک به سمت پرخاشگری می رود. باید با همه سختی ها و مشکلات، به خواسته های منطقی کودک بها داد؛ البته این به معنای پذیرفتن و موافقت با همه درخواست های او نیست. حتی گاهی باید با خواسته های او مخالفت کنید تا بیاموزد که برای چرخیدن آسیاب زندگی، همیشه بادها موافق نیستند.

4.تقویت پرخاش جویی

اگر هرگاه کودکتان سروصدا راه انداخته، با خواسته های او موافقت کرده اید و وقتی با زورگویی، بچه های همسایه را اذیت کرده و به او لبخند زده اید، شما در ستیزه طلبی کودکتان مقصرید. در برابر رفتارهای غلط فرزندتان بایستید و به هیچ وجه کوتاه نیایید. دقت کنید که از کوره درنروید.

5.مدل پرخاشگر

معمولاً کودکان ستیزه جو، پرخاشگری را در محیط زندگی خود دیده اند و رفتارهای فرد عصیان طلب را تقلید می کنند. این فرد می تواند پدر، مادر، خواهر، برادر، دایی، عمو و یا همسایه باشد. فراموش نکنید که کودکان دوربین های همیشه روشن یادگیری هستند.

6.خشونت والدین

خشونت پدر و مادر و تنبیه بدنی از سوی آن ها باعث رشد احساسات منفی کودک می شود و او نیز می آموزد کودکان کوچک تر را این گونه تنبیه کند. این کودکان در بزرگ سالی نیز زمینه جرم و ناسازگاری را با دیگران و به ویژه با همسر خود خواهند داشت. مردی حضور امام کاظم (ع) از فرزندش شکایت کرد. حضرت فرمود «فرزندت را نزن، و برای ادب کردنش، با او قهر کن، ولی مواظب باش، قهرت به درازا نکشد و هرچه زودتر آشتی کن».

7.پیام پنهان یک رفتار

گاهی دعوت و ستیزه کودک حاوی یک پیام است. او می خواهد بگوید من با دیگری فرق دارم و شما باید این تفاوت را بپذیرید. برای مثال «باید میان من و خواهرم فرق بگذارید چون من یک پسر هستم» در چنین وقت هایی باید آگاهی های کودک را افزایش داد و به او فهماند که در اشتباه است.

ب) مدرسه

مشکلات یادگیری، کم هوشی، تنبیه در مدرسه یا تمسخر از سوی دوستان، باعث تنفر از نام و فضای مدرسه می شود و ممکن است به درگیری و پرخاشگری کودک منجر گردد. درباره این موضوع با معلمش صحبت کنید و جویای مشکلاتش در مدرسه با معلمان یا هم سالانش باشید. اگر کودک با همه پی گیری ها و تلاش های شما باز هم از خود پرخاشگری نشان داد، به یک متخصص مراجعه کنید.

ج) علل عاطفی هیجانی

1.نیازهای عاطفی

نیاز به محبت، امنیت و احترام از نیازهای فطری آدمی است و اگر این نیازها در کودک ارضا نشود او آمادگی بیشتری برای پیکارجویی و ستیزه طلبی دارد. باید به نیازهای عاطفی کودکان توجه کرد. با انسان صمیمی بود و برای آن ها وقت گذاشت. پیامبر مهربانی (ص) می فرمایند: «کسی که به کودکان مسلمان محبت نکند و بزرگ سالان را احترام ننماید، از ما نیست».

2.اضطراب کودک

کودک همیشه مضطرب، یک ماشه آماده شلیک است. پس زمانی که از رفتارهای ناسازگارانه فرزندتان خسته هستید، روابط او را با اعضای خانواده، مدرسه و محله بررسی کنید. اگر از چیزی می ترسد یا نگرانی دارد حتماً نسبت به برطرف کردن آن اقدام کنید.

د) رسانه

رسانه هایی چون تلویزیون که به طور مرتب فیلم هایی با محتوای خشونت نمایش می دهند، در آموزش پرخاشگری تأثیر بسیاری دارند. همیشه نسبت به فیلم ها و برنامه هایی که کودکتان تماشا می کند، مراقب و حساس باشید.

و) علل بدنی

1.مشکل عضوی

کودکان معلول یا دارای نقص بدنی که پیوسته تمسخر دوستان و هم سالان را به جان می خرند، زمینه های بیشتری برای آموختن ستیزه جویی دارند. بکوشید میان این بچه ها و دوستانشان آشتی بدهید. بخواهید در بازی های گروهی شرکت کنند و اجازه ندهید دیگران آن ها را مسخره نمایند. باید اعتماد به نفس این کودکان تقویت شده و استعدادها و توانایی هایشان شناسایی شود تا به کمک آن در بین دوستانشان ابراز وجود کنند.

2.بیماری یا درد جسمی

در برخی از مواقع علت تندخویی، یک بیماری یا درد جسمانی است که کودک از بیان آن عاجز است یا به علت ترس یا عوامل دیگر آن را بروز نمی دهد.

3.اختلال بیش فعالی

در اختلال بیش فعالی که معمولاً در 5 یا 6 سالگی در بعضی کودکان دیده می شود، کودک نمی تواند توجه خود را بر یک موضوع یا یک کار متمرکز کند و پیوسته در حال تحرک و جست و خیز است؛ کم می خوابد و مرتباً خرابکاری می کند. این کودکان نمی توانند آرام بنشینند و نمی توانند کوچک ترین ناراحتی را بپذیرند. در فعالیت های فکری مشکل دارند و در اجرای دو دستور هم زمان ناتوانند. برای مثال اگر مادر بگوید تلویزیون را خاموش کن و کتابت را بیاور، کودک دچار مشکل می شود. بیش فعالان، پرخاشگر به نظر می آیند، برای درمان آنان باید به متخصص رجوع کرد.

ادامه دارد...

 

هادی عبدلی

مرکز مشاوره ماوا، وابسته به موسسه امام خمینی



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

توجه! توجه! باید ها و نباید های توجه به کودک (قسمت دوم)
ادامه مطلب