نکاتی درباره جداخوابی

نکاتی درباره جداخوابی

سوال 54 از کتاب نسیم مهر
 چه لزومی دارد کودکان، تنها بخوابند؟

پاسخ. برخی خانواده‏ها معتقدند که اگر فرزندشان کنار آن‏ها بخوابد، آرامش خواهد داشت و اگر نیمه شب ترسید، با لمس پدر یا مادر، احساس امنیت می‏کند، و اگر کابوس دید یا دچار مشکل شد، راحت‏تر می‏توان به او رسید و او را آرام کرد. دکتر ویلیام سیرز (William Sears) نیز به «شراکت در خواب» معتقد است و همین شیوه را پیشنهاد می‏کند.

ما به چند دلیل معتقدیم که بهتر است محل خواب کودک جدا باشد:

1. روابط زناشویی زن و مرد: در صورت خواب اشتراکی، روابط زناشویی زن و مرد در حضور کودک انجام می‏شود و آثار مخربی بر او خواهد داشت؛ زیرا ممکن است در آینده، با بلوغ زودرس، دچار انحرافات جنسی شود.

رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: سوگند به کسی که جانم در دست او است، اگر مردی با همسر خود بیامیزد و در خانه، کودکی بیدار باشد و ببیند یا سخن و صدای نفس کشیدن آن‏ها را بشنود، هرگز رستگار نخواهد شد و سرانجام به زنا آلوده خواهد شد.
 
امام باقر علیه السلام می‏فرماید: از آمیزش در جایی که کودکی تو را ببیند بپرهیز؛ کودکی که می‏تواند آن عمل را به خوبی برای دیگران وصف کند.
اگر کودک در سنی باشد که این پدیده را درک نکند، به جهت همین عدم درک، اضطراب، او را فرا خواهد گرفت.

2. وابستگی به والدین: کودکانی که در اتاق والدین می‏خوابند، وابستگی بیشتری به آنان دارند و ممکن است در آینده، به استقلال آن‏ها لطمه وارد شود.

 

سوال 55 ـ
چه لزومی دارد کودکان در تاریکی بخوابند؟

 به دو دلیل توصیه می‏شود کودکان در تاریکی بخوابند:

1. اسراف: روشن گذاشتن چراغ روشنایی تا صبح اسراف است و خوب است فرزندان ما از همان سنین کودکی با ارزش‏های دینی آشنا شوند.

2. عادت به تاریکی: مطلوب این است که ترس کودک از تاریکی از بین برود. اگر شما در خانه‏ی خود، چراغ را روشن بگذارید، ترس او به طور موقت از بین می‏رود؛ ولی در موقعیت‏های دیگر، مانند کوچه و خیابان، کوه و دشت، منزل دوستان و نزدیکان و... خواهد ترسید.

 

سوال 56 ـ مناسب‏ترین سن برای جدا کردن اتاق کودک از والدین چه زمانی است؟

 مطلوب است کودک از والدین خود جدا باشد و در اتاقی مستقل بخوابد
بهترین زمان جدایی، 12 تا 18 ماهگی است؛ چرا که تا این سن، هنوز به والدین وابسته نشده و مهم‏تر از آن، ترس از تاریکی برایش مفهوم نیافته است.

پس از این سن، کودک توان مراقبت از خود را دارد؛ اما پیش از آن، توان مراقبت از خود را ندارد و ممکن است دچار آسیب (خفگی) شود. گذشته از این، گرمای وجود مادر و صدای ضربان قلب او در آرامش و رشد عاطفی او بسیار مؤثر است. تماس بدنی کودک با مادر، سبب افزایش ترشح هورمون پرولاکتین در شیر مادر می‏شود و افزون بر این، مادر می‏تواند در مرحله‏ی آسیب‏پذیری خواب کودک به او کمک کند و برای انتقال کودک از خواب سبک به عمیق و برعکس، به او یاری برساند.

خواب کودک، دو مرحله دارد: مرحله‏ی سبک و عمیق. در مرحله‏ی سبک، چشم، حرکت (رم) دارد، و نیمه بسته است؛ بدن پیچ و تاب می‏خورد و حرکات تنفسی کودک نامنظم است. در مرحله‏ی عمیق، بدن آرام، و تنفس منظم است و دست‏ها و پاها در دو طرف بدن رها می‏شود.

80 درصد خواب نوزادان سبک است و تا 3 سالگی، 80 درصد خواب، عمیق می‏شود، و این پدیده از الطاف الاهی است تا کودک در خواب سبک بتواند در برابر سرما، گرسنگی، گرفتگی بینی و قطع تنفس، عکس العمل نشان دهد.

کودکان، دائم از مرحله‏ی خواب سبک به عمیق و برعکس در حال تغییرند و این تغییر دائم، دفعات بیداری و در نتیجه دفعات زمان آسیب‏پذیری را بیشتر می‏کند. وجود مادر کنار کودک می‏تواند انتقال از خواب سبک به عمیق را با شیردهی یا نوازش و لالایی راحت‏تر کند و در صورت عدم حضور مادر، انتقال، به راحتی انجام نمی‏شود و کودک گریه‏های عصبی سر خواهد داد.

در مدتی که فرزند شما کنارتان می‏خوابد، در شیردهی نیمه شب و شیردهی‏های موقت، مراقب تنفس او باشید.

 

سوال128- پسر 5 ساله ام از تاریکی می ترسد؛ به همین جهت شب ها در اتاق جداگانه نمی خوابد. برای واداشتن او به خوابیدن در اتاق مستقل چه کنیم؟

ترس از تاریکی از حدود 2 سالگی آغاز می شود و تا 10 یا 12 سالگی ادامه می یابد. برای پرهیز از مشکل عدم استقلال کودکان در خواب، آنان را باید پیش از مفهوم یافتن تاریکی برایشان، از خود جدا ساخت

در مورد فرزند شما که تاکنون جدا نشده است، از راهکارهای ذیل استفاده کنید:

1. اتاق او را با تصاویر دلخواه، عکس خانوادگی، آذین بندی و امکاناتی چون تخت و کمد جذاب تر کنید.
2. با اجرای برنامه ای شبانگاهی خوابیدن را برایش خوشایند کنید.
3. اجازه دهید تفنگ یا خرس پشمالو و یا اسباب بازی مورد علاقه اش را با خود به بستر ببرد.
4. پس از قرار گرفتن در بستر، پیشانی و سرش را نوازش کنید و برایش قصه های خوب و آرامش بخش بگویید. برخی کودکان با صداهایی موزون چون صدای تیک تیک ساعت یا آهنگی ملایم آرامش می یابند.
این کارها باعث می شود تا مرحله بین بیداری تا خوابیدن را راحت تر بگذراند.

سوال205 ـ برنامه شبانگاهی

فرزند 5 ساله ام شب ها به سختی می خوابد. علت آن چیست و چگونه می توان این مشکل را از بین برد؟

یکی از علل اصلی نخوابیدن کودک در شب، زیاده روی در خواب روز است؛ پس برای خواب روز او برنامه ریزی کنید. علل دیگری چون ترس از تاریکی یا ترس از تنهایی نیز می تواند او را در خوابیدن به موقع دچار مشکل کند و به جهت ترس، می کوشد به بهانه های گوناگون، دیرتر به اتاق خود و بستر رود.

برای مواجهه با این مشکل، به مسائل ذیل توجه کنید:
1. زمان خواب شب را تعیین کنید؛ البته انعطاف پذیر باشید و در موارد استثنایی( بازگشت پدر از مسافرت یا محل کار، آمدن یکی از نزدیکان مورد علاقه کودک چون عمو، دایی و...) اجازه دهید کمی بیشتر بیدار بماند.

2. ترتیب برنامه ای شبانگاهی( دادن خوراکی قبل از مسواک، مسواک، بوسیدن اعضای خانواده و گفتن شب به خیر به آنان، همراهی کودک به اتاق خواب، نوازش، گفتن قصه، خواندن ترانه، و بردن اسباب بازی مورد علاقه اش به بستر)، خواب را برای کودک راحت تر می کند.

از طولانی کردن و تکرار برنامه شبانگاهی بپرهیزید. شما می توانید در مدت حدود 15 دقیقه برنامه را اجرا کنید. برای پرهیز از طولانی شدن یا تکرار برنامه، ساعتی شماته دار( جیرجیرکی) را برای 15 دقیقه کوک کنید و به فرزندتان بگویید که با بلند شدن صدای ساعت، برنامه شبانگاهی پایان می پذیرد.
هرگز از خواسته های کودک برای تکرار قصه یا ترانه و... پیروی نکنید؛ زیرا ممکن است این سناریو تا ساعت ها ادامه یابد.

در صورت خروج از بسترو حضور در اتاق شما کودک را به اتاقش برگردانید و با قاطعیت از او بخواهید که بخوابد. در صورت گریه، به گریه هایش توجه نکنید، مگر این که مطمئن شوید مشکلی دارد. در صورت استمرار گریه کودک تا 15 الی 20 دقیقه، به اتاق او بروید و دوباره با قاطعیت و لحنی محکم از او بخواهید که بخوابد و اتاقش را ترک کنید.

 

سوال 206 ـ وقتی دختر 5 ساله ام را به اتاقش می برم و او را می خوابانم، به بهانه های گوناگون از بسترش بیرون می آید. با این مشکل چگونه باید برخورد کنم؟

این رفتار او عللی دارد:
1. بی برنامگی در خواب: احتمالاً خواب روزانه او طولانی می شود و شب، خوابش نمی برد و به بهانه های گوناگون( آب خوردن، دستشویی، سؤال از این که چه زمانی به خانه مادربزرگ می روید، قطار چگونه روی ریل حرکت می کند، چند وقت دیگر به مدرسه می رود و...) از بستر خود بیرون می آید؛ پس، خواب روزانه اش را تنظیم کنید. توجه داشته باشید که نخوابیدن در روز ( بعد از ظهر) هیچ گونه لطمه ای روحی و جسمی به او نمی زند

2. نگرانی: ممکن است کودک شما از چیزی نگران باشد. آیا هنگام خواب او، شما و همسرتان با هم درگیری و بگو مگو دارید؟ آیا در آن لحظه با خواهر یا برادر کوچکش بازی می کنید؟ آیا صدای تلویزیون در حالی که فیلمی جذاب را نشان می دهد، بلند است؟ این گونه امور، آسودگی خاطر او را از بین می برد؛ در نتیجه، خوابش را دچار مشکل می کند؛ پس زمینه ها را از بین ببرید.

3. خلا عاطفی: اگر با فرزند خود به اندازه کافی بازی نکرده و او را در حد نیاز در آغوش نگرفته باشید، خوابش نمی برد.

4. ترس: هرگونه ترس( ترس از تاریکی، ترس از جدایی، ترس از بیدار نشدن به موقع و...) باعث می شود خوابش نبرد و با خروج پیاپی از بستر، مشکل ایجاد کند. وقتی کنار بستر او قرار دارید، او را ترغیب کنید تا از ترسش بگوید. گفت و گو با شما درباره ترس هایش او را تخلیه می کند.

چـنـد توصیـه
أ. زمان خواب شب کودک را تعیین کنید؛ البته گاهی( بازگشت پدر از مسافرت، آمدن دایی به منزل و...) انعطاف داشته باشید (ملاک، تاریک شدن هوا نباشد؛ زیرا با تغییر فصول، تغییر می کند).

ب. با همسر خود درباره زمان خواب فرزندتان به توافق برسید. دوگانگی رأی شما او را در خوابیدن به موقع متزلزل می کند.

ج. زمان خواب او را 15 دقیقه قبل به او گوشزد کنید. کودکان برای انتقال از فعالیتی به فعالیت دیگر به مرحله گذر نیاز دارند.

د. قبل از خواب کودک، برنامه شبانگاهی را اجرا کنید (ر.ک: پرسش 205)

ه. توجه داشته باشید که برخی کودکان، برای خوابیدن به زمان بیشتری نیاز دارند؛ بنابراین، اجازه دهید در بسترش هم کمی بازی کند.
و. ماساژ پشت سر، به ویژه قسمت فرورفتگی آن، او را آرام و خواب آلوده می کند.

ز. اگر به بیرون آمدن از بستر عادت کرده است، از ابزار تشویق استفاده کنید و به ازای 5 دقیقه ماندن در بستر به او جایزه بدهید و زمان آن را به تدریج بیشتر کنید.

ح. او را با کارت های خروج از بستر محدود کنید. به او 2 عدد کارت بدهید و بگویید هرگاه از بستر خود خارج شد، باید یکی از کارت ها را به شما بدهد و اگر از 2 بار بیشتر شد، شب بعد، کارتی به او نخواهید داد.

ط. وقتی پس از اجرای برنامه شبانگاهی از اتاق خوابش خارج می شوید، برای اطمینان از خوابیدن او، به اتاقش برنگردید. دیدن شما، او را به خروج از بستر وسوسه می کند.

 

سوال 207 ـ دختر 6 ساله ام نیمه شب ها از ترس به اتاق ما پناه می برد. آیا اشکالی دارد او را پناه دهم؟
پاسخ.زمینه های ترس او را از بین ببرید تا به اتاق شما پناه نبرد:

1. زمینه مشاهده فیلم های ترسناک یا عاطفی را از بین ببرید.

2. از گفتن قصه های ترسناک( جنگ و جدال حیوانات، پریان و...) بپرهیزید.

3. پرده های اتاق او را بکشید تا سایه درختان و امثال آن بر روی دیوار اتاقش نیفتد.

4. پیش از خواب، به طور غیرمستقیم و به بهانه ای، مکان های مبهم اتاق خواب او مثل کمد دیواری، پشت چوب لباسی و... را بررسی کنید؛ به گونه ای که او مشاهده کند و مطمئن شود موجود ترسناکی در آن ها وجود ندارد.

5. توجه داشته باشید که در مسیر نور چراغ خواب، وسیله ای قرار نداشته باشد تا روی دیوار سایه بیندازد. کودکان در این سن جاندارپندارند و این سایه ها را هیولا و امثال آن می پندارند.

6. یک تا 2 ساعت قبل از خواب، از عوامل مهیج، مثل بازی فیزیکی با او بپرهیزید.
در صورت پناه بردن به اتاق شما، به او پناه دهید؛ اما اجازه ندهید در اتاق یا بستر شما بخوابد (اگر این رفتار به صورت عادت درآید، همیشه مشکل خواهید داشت)؛ بلکه او را به اتاقش راهنمایی کنید و لحظاتی را کنارش بمانید تا احساس امنیت کند و خوابش ببرد.

چـنـد توصیـه
أ. هنگام راهنمایی او به اتاق خوابش، هرگز متزلزل و نگران نباشید. نگرانی شما بر ترس او می افزاید.

ب. از گفتن جمله های آرامش دهنده ای چون « تاریکی ترس نداره»، « تنهایی ترس نداره»، « موجود ترسناکی وجود نداره»و... بپرهیزید.

ج. جمله هایی چون « از این که فرزند مستقلی دارم، احساس غرور می کنم»، بر اعتماد به نفسش می افزاید.

د. در اتاق کودک را قفل نکنید.
هـ. تا مدتی در اتاقش را باز بگذارید.
و. هر قدر فاصله بین اتاق شما و اتاق کودک کمتر باشد، آرامش خاطر او بیشتر خواهد بود.

ز. چراغی کم نور در بیرون از اتاق خواب کودک، بر آرامش او می افزاید.

nooredideh.com

کپی کردن مطالب سایت با ذکر منبع (www.nooredideh.com) بلامانع است

 

 



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

خانواده آسمانی 4
ادامه مطلب