بازی

اهمیت بازی

 17سؤال: پدر و مادر برای رشد ذهنی و هوشی فرزندان زیر هفت سال، چه کارهایی باید انجام دهند؟

جواب:

در روایات آمده است که: "دَعِ ابْنَكَ يَلْعَبُ‏ سَبْعَ‏ سِنِين"[1]؛ فرزندان خود را رها کنید تا در هفت سا اوّل بازی کنند. بازی بهترین روش برای رشد هوشی کودکان زیر هفت سال است. اگر والدین می خواهند کودکان با هوشی داشته باشند، باید آنها را در معرض بازی قرار دهند؛ چراکه بازی باعث می شود که بچّه تجربه های ملموسی را به دست آورد. تجربه اندوزی بستری است که کودک بتواند در هفت سال دوّم قدرت تحلیلی خود را بالا ببرند.

شصت و هفت درصد یادیگیری بچّه ها از طریق بینایی است؛ لذا والدین می توانند برای آموزش فرزندان خود از کتاب های لمسی استفاده کنند؛ البته باید دقّت کنند که این آموزش ها به بازی کودکان آسیب نرساند.

 



[1]_ الكافي؛ ج‏6 ؛ص46 .

 

 

تعریف بازی

41سؤال: تعریف بازی چیست؟

جواب:

به فعّالیت هدفمند فکری یا جسمی که به صورت فردی یا گروهی انجام می‌شود و کودک از آن لذّت می‌برد، بازی می گویند.

40سؤال: بازی کردن به چه معناست؟

جواب:

کارشناسان در تعریف بازی می‌گویند: "بازی یک فعّالیت هدفمند ذهنی یا جسمی است که به صورت فردی یا گروهی انجام می‌شود و کودک از این عمل اغنا می شود و احساس رضایت می‌کند".

 

علاقه مند کردن بچه ها به بازی

11سؤال: چگونه می‌توان بچّه هایی را که تمام وقتشان با بازی های کامپیوتری و برنامه های کارتونی می‌گذرد، به بازی کردن با همسالانشان علاقه مند کرد؟

جواب:

امروزه بازی های کامپیوتری با ایجاد جذّابیت و احیاء حسّ کنجکاوی، کودکان را درگیر کرده اند و متأسفانه ذائقه ی بچّه ها در حال عوض شدن است. از طرف دیگر در بازی های جسمی و فعالیّتی، کنجکاوی  و جذّابیت کمتری وجود دارد؛ لذا ذائقه ی بچّه ها از فعالیّت های ماهیچه ای و عضلانی به سمت فعالیت های ذهنی رفته است؛ در حالی که این فعالیت در حال آسیب رساندن به خود ذهن است.

والدین باید برای علاقه مند سازی این کودکان به بازی های فعّال و پویا، برنامه ریزی کرده و با تدبیر و توجّه به نکات زیر ذائقه ی آنها را تغییر دهند:

 الف. ایجاد فضا ی بازی های گروهی

در ابتدا، والدین باید کودک را در یک فضای عمومیِ تحت یک برنامه ی خاص، مثل استادیوم ورزشی، استخر یا باشگاه ورزشی ثبت نام کنند. این کودکان ممکن است برای شروع از حضور در جمع امتناع کنند؛ ولی والدین با این کار در واقع آنها را به سمت جمع دوستان پرتاب می‌کنند. کودک با قرار گرفتن در این فضا کم کم به حضور در جمع دوستان علاقه پیدا می‌کند.

ب. قرار ندان فضاهای مجازی در اختیار بچّه ها

والدین نباید کامپیوتر یا تبلتِ شخصی برای کودکان تهیّه کنند. بزرگ ترین آسیب در خانواده ها این است که فضاهای مجازی در مالکیّت بچّه ها قرار داده شود. بچّه ها می‌توانند یک تا دو ساعت در روز را به بازی های کامپیوتری اختصاص دهند؛ ولی مطلقاً نباید کامپیوتر به طور اختصاصی در اختیار کودک باشد؛ زیرا علاوه بر آسیب های اعتیاد به بازی های کامپیوتری، آسیب های اخلاقی و جنسی نیز کودکان را تهدید می‌کند.

ج. مدیریت برنامه ها و بازی ها

والدین باید روی بازی ها و برنامه هایی که توسط فرزندانشان استفاده می شود نظارت مستقیم داشته باشند.

13سؤال: چگونه می‌توان بازی کردن بچّه های شش ساله را درون مجتمع های مسکونی مدیریّت کرد؟ آیا بازی کردن والدین با بچّه، نیاز به زمانِ خاصّی دارد؟

جواب:

بچّه ها در سنّ شش سالگی تقریباً بیشترین پتانسیل را برای بازی کردن دارا هستند. بازی فی نفسه مشکلی ندارد، ولی والدین باید از محلّ بازی بچّه ها و دوستان آنها مطمئن باشند. از آنجا که در مجتمع ها، خانواده های زیادی با فرهنگ ها و عقاید گوناگون زندگی می کنند، پدر و مادر باید توجّه داشته باشندکه هم بازی های کودکانشان واجد شرایط زیر باشند:

1.      هم سن و هم جنس بودن کودکان

2.      تناسب فرهنگی و اعتقادیِ خانواده های بچّه ها با همدیگر

3.      هم سطح بودن خانواده ها از لحاظ امکانات و طبقه ی اجتماعی

پدر و مادر باید برای ارتباط با کودکان، زمانی را اختصاص دهند؛ ولی این برقراری ارتباط نباید به اجبار و زور منجر شود. لازم نیست این ارتباط فقط بازی کردن با بچّه ها باشد؛ بلکه می تواند قصّه خواندن، فیلم دیدن و حتّی خرید رفتن با آنها باشد. ارتباط والدین با کودکان نیازمند زمان خاصّی نیست و والدین باید با تدبیر، متناسب با سنّ فرزندان، روابطی با جذابیّت های کودکانه با آنها برقرار کنند.

 

بازی کردن والدین با کودک

7سؤال: برای بازی کردن با کودکان زیر دو سال چه مقدار زمان باید توسط مادر صرف شود؟

جواب:

کودکان از سنّ یک سال و نیم تا دو سال نیاز چندانی به همبازی ندارند؛ چراکه توانایی این را دارند که خودشان را سرگرم ‌کنند؛ لذا در این مواقع مادر نباید خلوت کودک را بر هم بزند. اگر کودک کلافه شد و شروع به بهانه گیری کرد، مادر باید به اندازه ی نیاز او وقت بگذارد و با او بازی کند.

23سؤال: پدری که با پسرش زیاد بازی می‌کند، چگونه می‌تواند اقتدارش را در مقابل او حفظ کند؟

جواب:

رابطه‌ی پدر و مادر با فرزند، باید مانند سنگدرون چایی باشد. شکر درون چایی سریع حل می‌شود؛ ولی سنگ با هم زدنِ چایی نه تنها حل نمی‌شود، بلکه بیشتر اعلام وجود می‌کند. پدر هنگام بازی با کودک نباید در بازی حل شود؛ بلکه باید به بازی جهت دهد و در غالب بازی، اصول تربیتی را به کودکش آموزش دهد.

پدر باید با کودک بازی کند و در حین این بازی، ایجاد جریان کند. بازی کردن یکی از مناسب ترین شیوه های تربیت است.والدین قرار است بچّه ها را با بازی کردن تربیت کنند؛ لذا نباید اجازه دهند که در حین بازی مرزها و حریم ها شکسته شود و کودک بتواند از والدین نا فرمانی کند.

در روایات آمده است:"مَنْ‏ كَانَ‏ عِنْدَهُ‏ صَبِيٌ‏ فَلْيَتَصَابَ لَه"‏[1]اگر نزد هرکس کودکی باشد باید او زبان آن کودک را داشته باشد. منظور از این عبارت، این است که شخص باید طوری با کودک ارتباط برقرار کند که برای کودک قابل درک باشد؛ به عنوان مثال،والدین نباید مفهوم صداقت را با الفاظ سخت به بچّه آموزشدهند؛ بلکه باید آن را با زبان بازی به او یاد بدهند.

والدین باید توجّه داشته باشند که بچّه ها منحصراً با پدر و مادر بازی نکنند؛ بلکه با همسالان شان هم بازی کنند؛ همچنین بایدمحیط بازی را برای فرزندان فراهم کنند و مستقیم یا غیر مستقیم روی بازی آنها نظارت داشته باشند.



[1]_ الوافي؛ ج‏23؛ ص1388.

 

 

اختلاف کودکان در بازی

20سؤال: دلایل عدم توانایی کودکان در ارتباط برقرار کردن و بازی کردن با همسالانشان چیست؟ وظیفه ی والدین در حلّ این مشکل چیست؟

جواب:

دلیل این امر، عدم ارتباط تدریجی، متناوب و مناسب با همسالان در دوران کودکی می‌باشد. والدین باید برای حلّ این مشکل به چند نکته توجّه کنند:

1.      ارتقاء تدریجی ِارتباطات اجتماعی کودک

2.      جلوگیری از دلسرد شدن کودک

3.      هدیه دادن به دوستان کودک، برای ترغیب آن ها به بازی کردن

4.      ارائه بازی های مناسب به کودک

5.      افزایش تدریجی تعداد دوستان کودک

پدر با اختصاص دادن مقداری از وقتش به کودک، برای بردن او به محیط های تفریحی، نقش مؤثری در حلّ این مشکل ایفا می‌کند. والدین باید با کم کردن وابستگی کودک به خودشان، او را به سمت حضور در جمع همسالانش سوق دهند.

28سؤال: دختر و پسرم در حین بازی خیلی با هم دعوا می کنند؛ چگونه با آنها برخورد کنم؟

جواب:

دوست و هم بازی بچّه ها باید حداقل دو ویژگی داشته باشد: 1. هم جنس باشد 2. هم سن باشد؛ که در مورد خواهر و برادر هیچ یک از این دو مورد صدق نمی کند؛ لذا این فرزندان فقط باید برای همدیگر نقش خواهر و برادر را بازی کنند؛ زیرا نقاط اشتراک کمی نسبت به هم دارند. همچنین والدین نیز باید نقاط اشتراک بچّه ها راکمتر کنند. مثلاً وسایل آنها را جدا نمایند.

شاید بعضی ها اشکال کنند که از بین بردن نقاط مشترک، ناسازگاری را در بچّه ها افزایش می‌دهد؛ ما در جواب می گوییم این حرف درست نیست؛ زیرا سازگاری در زمان هایی شکل می گیرد که فرزندان در کنار یک دیگر هستند.

 

بازی با جنس مخالف

42سؤال: آیا دختر و پسر می‌توانند با هم بازی کنند؟

جواب:

اصل بر این است که هم بازی باید هم جنس باشد؛ امّا دختر و پسر می‌توانند تا هفت سالگی وبا رعایت شرایطی با هم بازی کنند. مهم ترین شرط در ارتباط دختر و پسر، نظارت والدین است؛ چراکه بچّه ها در این سنّ کنجکاو هستند و می‌خواهند کشف هایی نسبت به هم داشته باشند.

 در هفت سال دوّم باید به تدریج مرز بندی ها آغاز شود؛ زیرا بچّه ها در این دوره به سنّ تمییز می‌رسند و خوب و بد را متوجّه می‌شوند. البته در این دوران نیز اشکالی ندارد که دختر و پسر با نظارت والدین بعضی ازبازی هارا انجام دهند؛ مانند: بازی های فکری.

امّا از سنّ نه سالگی به بعد، باید مرز بندی ها رعایت شود؛ چراکه دختر ها در این سن به بلوغ شرعیمی‌رسند وپسرها نیز کنجکاوی زیادی پیدا می‌کنند؛ همچنین ممکن است در اثر ارتباط دختر و پسر علقه ای بین آنها ایجاد شود که آسیب زا باشد.

کپی کردن مطالب سایت با ذکر منبع (www.nooredideh.com) بلامانع است