بازی های رایانه ای

بازی های رایانه ای

سوال- کارکردهای بازی چیست و آیا می شود کارکردهای مفیدی را برای بازی های رایانه ای برشمرد؟
پاسخ(دکترشریفی یزدی)- از دید روانشناسی بازی کودکان صرفاً یک فعالیت جسمی یا فکری نیست، بازی بستری است که بچه ها نقش هایی را بیاموزند که قرار است در آینده در یکی از آن نقش ها، جا بگیرند و به ایفای نقش در جامعه بپردازند.  
در حقیقت بازی ضمن اینکه می تواند محاسن زیادی از نظر فکری و جسمی برای بچه ها داشته باشد زمینه ای است برای آمادگی سازی کودکان ما برای زندگی دوران نوجوانی وجوانی. به همین دلیل ما به مقولۀ بازی نه فقط به عنوان یک امر فیزیکی بلکه بعنوان یک ابزار تربیتی توجه داریم و بسیار مهم است که اگر بازی در جا و اشکال مناسب جای بگیرد می تواند به سلامت روح و جسم بچه کمک کند و در تضمین سلامت او در آینده نقش بازی کند. 
با تعریف عامی که ما از فواید بحث بازی داشتیم، وقتی وارد بازی رایانه ای می شویم این فواید صادق است. حتی اگر ما دربازی ها سنتی دقت لازم را نکنیم ممکن است که آسیب های برای فرزندان ما بویژه برای رشد فکری وروحی روانی آنها وجود داشته باشد. درمورد بازی رایانه ای چند نکته مهم است: 
1-اگر بازی مناسب و متناسب با سن کودک و متناسب با ارزش فرهنگی و هنجاری جامعه باشد می تواند به رشد کودک کمک کند به شرط اینکه به محتوا و شیوۀبازی و تطابق آن با شرایط فرزند ما توجه شده باشد. 2- ایجاد هماهنگی بین دست و مغز بچه باتوجه به شرایط سنی آنها و آماده سازی برای بهره گیری از ابزارهای دیجیتال( که قرار است درسال های آینده استفاده کنند که امروزه به وفور در اجزای زندگی ما دیده می شود)، می تواند کمک کارباشد. اگردقت لازم صورت نگیرد، با توجه به نو پدید بودن فضای دیجیتال آثار مخرب آن بسیار زیاد خواهد بود که جبران آن هزینۀ زیادی را بر پدر و مادر تحمیل خواهد کرد. 
سوال – بنظر شما بازی های یارانه ای چه کارکردهایی دارند؟
پاسخ( مهندس سرامی)- مهمترین ویژگی بازی های یارانه ای دو طرفه و دو سویه بودن است. تفاوت بازی رایانه ای با رسانه های دیگر مثل فیلم در این است که فرد می تواند مدیریت اختیار خودش را بکار ببندد و متناسب با اختیار فرد می تواند سناریو را تغییر دهد. این نوع کار جذابیتی برای مخاطب ایجاد می کند و امکان تنوع در استفاده را در اختیار مخاطب قرار می دهد. بخاطر همین ما می بینیم که بازی ها در نزد بچه ها از حد بازی گذشته و حتی بزرگسالان و متأهلین هم درگیر این بازی ها شده اند.  
از ویژگی دو سویه بودن بازی های رایانه ای نتیجه هایی بدست می آید: 1- جذابیت که خیلی ها را درگیر می کند. 2- خیلی اوقات کارکرد بازی برای مخاطب سرگرمی است. ولی عملاً دارد به سمت کارکرد آموزشی یا فرصت تجربه کردن یک سری وضعیت هایی که شخص در محیط واقعی نمی تواند آنرا تجربه کند یا هزینۀ آن را نمی تواند بپردازد. درنتیجه بازی یک نوع شبیه سازی از وضعیت های مختلف و تجربۀ آن وضعیت هاست. 3- ممکن است که کارکردهای بازی در همین حد نماند و می تواند این اتفاق بیفتد که «بازی واری» زندگی صورت بگیرد به این معنی که در خلال بازی و به اسم ارائۀ یکسری خدمات و سرویس به بازی کن، زندگی فرد مدیریت شود. اینکه زندگی فرد چگونه مدیریت می شود، محل بحث جدی است. بازیهای خارجی با سبک زندگی متداول خودشان ساخته می شوند و مدیریت زندگی فرد را به آن سبک صورت می دهند، در نتیجه اگر این نوع سبک زندگی که بازی ترویج می کند با ارزش های جامعه تناسبی نداشته باشد، هم جامعه وهم فرد دچار تعارضاتی می شوند و هر دو صدمه خواهند دید بدون اینکه ما پیش بینی از آینده داشته باشیم. اگر ما در خصوص بازی های رایانه ای منفعل باشیم و نقشی در بومی سازی آنها یا تولید بازی های رایانه ای داخلی مبتنی بر سبک خودمان نداشته باشیم، طبیعتاً این کارکردها منجر به تعارضاتی می شود و اگر نقش خوبی را ایفا کنیم طبیعتاً بهاهداف فرهنگ سازی جامعه کمک کرده ایم.     
سوال – نظر شما دربارۀ تولید بازی های رایانه ای داخلی مبتنی بر سبک جامعه ایرانی چیست؟
پاسخ( دکتر شریفی یزدی)- در سیر فرایند استفاده از فضای دیجیتال ما از اینترنت به اپلیکیش ها و نرم افزارها می رسیم. امروزه خانواده ها با پیچیدگی بیشتری روبرو هستند و آن بحث نرم افزارها است که در یک فضایی که شاید بیشتر خصوصی است سیر می کنند و این کار را پیچیده تر می کند. در مقولۀ بازی چون جذابیت های خاصی را دارد وکسانی که این بازی ها را ارائه می دهند روانشناسی رشد و تربیتی را میشناسند ومراحل سنی کودک و نوجوان و جوان را می شناسند و بر پایۀ آن هدف هایی که دارند برنامه ها را چیده اند. 
درست است که این بازی ها بر اساس سبک زندگی خودشان تنظیم شده است ولی مطالعات ما نشان می دهد که برخی از بازی هایی که طراحی می کنند برای کشورهای خاصی مثل جهان سوم هستند با شرایط خاص. پس اگر ما نتوانیم به درستی مدیریت کنیم، این بازی ها می توانند بصورت غیرمستقیم تلقین ناصحیح تربیتی داشته باشند و در سال های آینده نسل نو را با چالش های سنگین مواجه کنند. 
از این جهت ما باید چند نکته را به خانواده ها تأکید کنیم: 1- پدر و مادر راهی ندارند جز این سواد دیجیتال خودشان را افزایش دهند. بازی که بچۀ شما انجام می دهد بشناسید، اهداف بازی و تعاملی که بین فکرو روح بچۀ شما با بازی وجود دارد را درک کنید و اگر خودتان نمی دانید از یک متخصص کمک بگیرید. اگر پدر و مادر آگاهی خودشان را افزایش بدهند و اهداف پشت این بازی ها را بشناسد، می توانند بازی های درست از غلط را تشخیص بدهندو بر کار فرزندشان به خوبی نظارت کنند. اگر ما در این جهت آگاهی کافی نداشته باشیم یا حساسیت زایی کامل انجام نشده باشد وبگوییم کهفرزند ما یکساعت بازی می کند وتمام می شود، در اینجا ممکن است که جبران آن برای ما دشوار باشد. 
سوال- بازی یارانه ای چه مسائلی را ایجاد می کند؟
پاسخ(سرامی)-بازی هایی که طراحی شده و حتی بزرگسالان را درگیر خودش کرده، آنهایی که معروف هستند روحیۀ غارتگری را ترویج می کنند. در بعضی از بازیها این روحیه را پرورش داده و نهادینه می کنند. در خلال این غارتگری که در بازی دیده می شود افراد وقت هم دیگر را غارت می کنند چون در آن بازی، جاهای دیگری هم که غارت می شود، کسانی پشت آن هستند که وقتگذاشته اند و آن( امکاناتی که در بازی دیده می شود) را شکل داده اند. وحتی عملا درآمد این بازی ها ازمحل پرداخت های درون برنامه ای است که روی حس غارتگری افراد استوار شده است. یعنی افراد برای اینکه عقب نمانند و مورد غارت قرار نگیرند و بتوانند بقیه را غارت کنند، حاضر برای برنامه هزینه کنند. و حتی بازار سیاه ایجاد شده که مثلا افراد در گوشه ای از خیابان می روند و اَکانت های این بازی را بفروش می گذارند برای اینکه بیشتر بتوانند غارتگری کنند، یعنی فضایی که هم افراد پولشان را می دهند و هم وقت شان را. 
تمرکز فرد هم خیلی مهم است. فردی که بازی می کند ظاهراً در خانه است، ولی در فکر آن بازی است که غارت نشود و ساعت ها سرگرم است و اصلاً به خانواده توجه ندارد. گاهی فرد نیمۀ شب بیدار می شود و مطلع می شود که به او حمله شده یعنی فرد خواب ندارد. پس این بازی علاوه بر وقت، تمرکز و قدرت مالی افراد را می خورد. پس چند میلیون نفر ساعت در روز از جمعیت ما، وقت می برد. یعنی ما یک سرمایۀ اجتماعی را از دست می دهیم و تقدیم فردی می کنیم که این بازی را در خارج کشور اداره می کند ودر جامعۀ ما ترویج می کند. 
از نظر فنی، آنها با ترویج مصرف پهنای باند و ترافیکی که شما باید پهنای باند را بخرید، هزینه شما را بالا می برند. این بازی حالت گرافیکی دارد و پهنای باند بالایی را مصرف می کند. هر صحنه ای که شما می بینید یا ایجاد می کنید گرافیک شما را می خورد و پولی که شما به سرویس اینترنتی پرداخت می کنید، در واقع طی سلسله مراتبی،سهم قابل توجهی از این پول به جیب این سرویس دهندۀ خاصی که ترافیک این بازی روی آن است( و آن فرد خارجی است) می رود. یعنی پولی که میلیون ها ساعتی که مردم مصرف می کنند و بابت آن پهنای باند می دهند، بصورت خروج ارز به جیب کسی می رود که ترافیک را مدیریت می کند و آن سِروِر در خارج از کشور است و پشتبانی کنندۀ آن سایت است. 
پس ببینید چه سرمایۀ اجتماعی که برای تمام مردم است، از دست می رود!برای مقابله با این کار، نیازمند دقت مردم و خانواده ها و مسئولین هستیم. ما باید بازی های رایانه ای را جدی بگیریم. و نباید بگوییم که چون بازی مجازی پس مهم نیست. آسیب های این بازی ها جدی است و تاثیرات واقعی در زندگی و اجتماع می گذارد. 
سوال- درمورد آثار مخرب بازی های رایانه ای توضیحاتی بفرمایید. 
پاسخ( دکتر شریفی یزدی)- سرمایۀ اجتماعی یک هستۀ مرکزی دارد تحت عنوان اعتماد جمعی، محتوای بعضی از این بازی ها در جهت عکس این مسئله عمل می کند یعنی به جای اینکه مشارکت را در یک جامعه بین انسان ها ترویج کند که همه در یک راستا حرکت کنند تا به تعالی برسند، در جهت عکس عمل می کند یعنی برخلاف ادعاها و شعارهایی که در برخی از جوامع داده می شود، در حقیقت محتوای این بازی ها یک رفتار ضد مدنی است و یک تلقین آموزشی غلط است.
وقتی نگاه ما، نگاه وابستگی شد، این وابستگی خودش را در ابعاد گوناگون نشان می دهد. بحث اینترنت، وابستگی و اعتیاد به خودش را دارد ووقتی در قالب بازی ها قرار می گیرد، این مسئله دو ویژگی پیدا می کند: یکی اینکه میزان وابستگی به لحاظ روانی به شدت افزایش پیدا می کند و دیگر اینکه خود فرد متوجه این میزان وابستگی نیست زیرا حالت فزاینده دارد. یعنی از کم شروع می شود و آرام آرام بهگونه ای افزایش پیدا می کند که بعضی از افراد باید توسط افراد متخصص در شرایط خاص درمانی قرار بگیرند. و گاهی این افراد بستری می شوند.
توصیۀ ما این است که اگر دچاراعتیاد به اینترنت هستید به یکباره جدا نشوید. زیرامطالعات نشان داده کسی که سریع از اعتیاد جدا می شود دوباره به جای گذشته برمی گردد. آسیب بازی هارا می توان در دو سطح بحث کرد: در سطح میانۀ کار که بحث خانواده هاست. اولین آسیب این است که ارتباط درون خانواده را دچار خدشه و آسیب می کند. این بازی ها مشوق مسئله اختلاف نسل و بعد شکاف نسل و بعد گسست بین نسل است یعنی به صورت غیر مستقیم کاری می کند که دونسل از هم فاصله می گیرند.اگر فرزندان بصورت غیر عقلایی به این مسئله آلوده شوند ارتباط شان با پدر و مادر قطع می شود. و اگر بزرگتر ما به این مسئله آلوده شوند دیگر نمی توانند به وظیفۀ پدرانه یا مادرانه عمل کنند. گاهی ارتباط بین زن و شوهر بعنوان مرکز قدرت ثقل خانواده دچار خدشه می شود. خیلی از خانم ها این گله را دارند که شوهرشان بیشتر وقتش را با این مسئله می گذراند. شاید این شوهر از اول این قصد را نداشته و بعنوان سرگرمی به آن نگاه می کرده  و در طی یک روند و فرایند از مقولۀ سرگرمی بالاتر رفته است. ما باید دقت کنیم که آسیب ها را در درون خانواده بشناسیم.  
از جمله آسیب ها: 1- بُعد اقتصادی که قابل جبران است 2- بُعد فرهنگی، وقتی عنصرهای فرهنگی یک جامعه مورد آسیب قرار می گیرند، در کوتاه مدت قابل جبران نیستند. مشکل ما این است که همیشه اجازه می دهیم که یک پدیده بیاید و بعد آنرا بشناسیم. ما به عده ای نیاز داریم که همیشه رصد کنند آنچه که ورود می کند،  ضررها و زیان ها را بشناسند تا بتوانیم مدیریت کنیم و حالت انفعالی ما در بُعد مدیریت کلان، تبدیل به رفتار فعالانه شود.
پیام تلفنی- از وقتی سیم کارت های ارزان قیمت دو هزار تومانی به بازار آمد،این بلاها را به جان مردم ریخته است.  

پیام تلفنی- این بحث مهم است سعی کنیدوقت بیشتری برای آن بگذراید. 

پیام تلفنی- من هفده سال دارم ولی هنوز گوشی همراه نگرفته ام و برنامۀ شما باعث شد که اگر گوشی گرفتم، از آن درست استفاده کنم. 

پیام تلفنی- خانم من وارد شبکه های اجتماعی شده بود و زندگی مان ازهم پاشیده شده بودو داشتیم به طلاق نزدیک می شدیم ولی با سعی وتلاش و گذشت، دوباره به زندگی برگشتیم.

پیام تلفنی- این موبایل و تکنولوژی زندگی مرا بعد از بیست و نه سال بهم ریخت بخاطر اینکه خانوادۀ من از این تکنولوژی درست استفاده نکردند.

پیام تلفنی- استفادۀ ناصحیح از تکنولوژی جدید اختلافات خانوادگی بین زوجین را زیاد کرده است. استفادۀ ناصحیح از تکنولوژی ویرانگر است. مردم نیاز به آگاهی دارندواین آگاهی از طریق برنامۀ شما بدست می آید. امیدوارم این برنامه ادامه پیدا کند.

پیامک- همسرم از صبح تا شب با گوشی موبایل مشغول بازی است حتی وسط میهمانی و سرکار. زندگی ما بخاطر این بازی ها وعدم توجه او به خانواده دارد از هم می پاشد.  

پیامک- سی سال سن دارم با وجود عدم درآمد بالا معتاد به بازی شده ام و بدون اطلاع خانواده ها هزینه زیادی را صرف این بازی کرده ام و الان شرمندۀ خانواده ام هستم. 

سوال- آیا مشکل ارزان شدن سیم کارت ها و فراوانی گوشی موبایل است؟ 
پاسخ (سرامی)- موبایل یک وسیلۀ ارتباطی است و تا وقتی این دستگاه در حد تلفن بوده، نمی شد به آن ایراد گرفت. کم کم این فناوری گسترش و جنبۀ محتوایی پیدا کرده است. در اصطلاح نظریه پردازان مدیریت، تکنولوژی مثل اسب است.وقتی ما اسب را مدیریت نکنیم، اسب ما را مدیریت می کند. درکشورهای غربی که فناوری ها را برای ما ترویج می کنند برای استفادۀ کودکان از موبایل، محدودیت های مشخصی را دارند و خیلی از آنها هنوز تصویب نکرده اند که موبایل به مدارس بیاید. موبایل هایی را هم که به دست کودک می دهند سیم کارت خاصی است، تنظیمات آن به گونه ای است که لیست سفیدی دارد و می شود مشخص کرد که بچه با چه شماره هایی تماس بگیرد و از چه شماره هایی می شود با این کودک تماس بگیرند. پس این طورنیست که کودک در معرض تماس قرار بگیرد. حتی در بحث اینترنت هم اینترنت لیست سفید دارد یعنی لیستی از سایت هایی که برای این کودک مناسب هستند، وجود دارد که در معرض استفادۀ کودک یا نوجوان قرار می گیرد. درکشور ما تبلت دانش آموزی را تبلتی می دانند که زود خراب نشود یا اینکه ارزان قیمت باشد درحالیکه در غرب تبلت دانش آموزی بیشتر به محتوای آن است یعنی محتواهای آن باید برای کودک یا نوجوان رشد ایجاد کند و بازی هایی قابل نصب است که متناسب با سن و ویژگی های آن فرد است. وباعث رشد فکری و تربیتی در مسیر مشخصی که برنامه ریزی شده و در قالب یک برنامۀ جامعه درسی، آن وسیله  در اختیار کودک یا نوجوان قرار می گیرد. ما متاسفانه این را نداریم و متاسفانه یک نوع رقابت تجاری در مدارس ایجاد شده است و در مدارس اصطلاح هوشمند را مطرح می کنند و به محتوای آن توجه نمی شود.
در کشور ما دفاتر نباید به افراد زیر هجده سال سیم کارت بفروشند ولی الان متاسفانه سیمکارت براحتی دراختیارهر کسی قرار می گیرد و ضوابط رعایت نمی شود.و قانون هم هیچ پشتوانه ای را برای آن در نظر نگرفته است. 
پس فناوری موجب پیشرفت می شود بشرطی که مااسب فناوری را در مسیر هدف خودمان برانیم. اگر ما اسب را سرگردان سوار شویم اسب ما را به سمت هدفی که می خواهد مدیریت می کند. 

سوال برنامه- بنظر شما چه راه کارهایی برای کاهش استفادۀ فرزندان از بازی های رایانه ای و ترغیب و هدایت آنها به بازی های سنتی و مفید وجود دارد؟

سوال- آیا بنظر شما مشکل ارزان شدن سیم کارت ها و فراوانی گوشی موبایل است؟ 
پاسخ(دکتر شریفی یزدی)- مردم اعتراض دارند که چون موبایل و تبلت در اختیارمردم قرار گرفته زندگی ها در مظان خطر است. بر اساس مطالعاتی که در کشور انجام شده، دربارۀ مشکلات درون خانواده، ما چند دسته بحث داریم. یکسری ازعوامل، عوامل ایجاد کننده و یکسری ازعوامل، عوامل تقویتکننده یا تسهیل گر هستند. در حقیقت ابزارهای دیجیتال و فضای دیجیتال نمی توانند عوامل اصلی برای مشکلات درون خانواده باشند ولی عامل های تسهیل گر هستند. اگر در خانواده ای بین زن و شوهر یا یکی از اعضای خانواده مشکل خاصی ایجاد می شود و می بینیم که از سایر وسایل رسانه ای استفاده می کنند( این ابزارها در جهت کاهش ارتباط بین اعضای خانواده کار می کنند یا تلقین غلط می کنند یا سبک جدید را به خانواده تزریق می کنند) باید یک پله به عقب برگردیم وعوامل ایجاد کنندۀ اصلی را ببینیم البته شکی نیست که عوامل تسهیل دهنده نقش دارند ولی ما باید به بحث های دیگر بپردازیم. یکی اینکه به لحاظ روانی کدام ذهن ها این وسایل را راحت تر می پذیرند. آیا مثلا فرد بزرگسال در گذشته که موبایل نداشت از چیزها یا راه های دیگری استفاده می کرده یا خیر. 
وقتی با خانواده هایی که بر سر موبایل مشکل دارند صحبت می کنیم می بینیم که مشکلات درجای دیگری است. ما باید رابطۀ خودمان با همسرمان را با حضور یک  متخصص واکاویی کنیم تا بتوانیم نقاط اصلی آسیب را ببندیم و اگر نتوانیم این کار را بکنیم وسایل دیجیتال می توانند تسهیل کننده خطرات خانواده باشند. 
در جامعه شناسی بحثی بنام تأخر فرهنگی یا پس ماندگی داریم یعنی تکنولوژی در جامعه ای حضور پیدا می کند درحالیکه ما زمینۀ های فرهنگی مناسب آن را مطابق با نیازها و اهدافوبرنامه ها و هنجارهای جامعه نچیده ایم و آموزش درست نداده ایم، در این صورت تکنولوژی جلو می رود و آموزش فرهنگی عقب می ماند و این آسیب های خودش را دارد. هر امر نوپدیدی که قرار است بصورت کلان وارد جامعه شود پیوست فرهنگی می خواهد. و این پیوست فرهنگی کمک می کند که ما دچار تأخر فرهنگی نشویم و با آگاهی سازی می توانیم از این درگاه های خطر جلوگیری کنیم. 
(سرامی)آگاهی مهم و لازم است ولی کافی نیست. مسئولین مربوطه باید فکر پیوست فرهنگی باشند و بر اساس آن پیوست فرهنگی، قوانینی تدوین شود یا قوانینی که وجود دارد به درستی اجرا شود. در اینجا مسئول نباید تعارف به خرج بدهند و قوانین را به درستی اجرا نکنند زیرا مردم و مسئول با هم ضرر می کنند و جامعه عقب می ماند.  
سوال- چه راه کاری برای فردی که دچار اعتیاد به بازی های رایانه ای شده است وجود دارد؟
پاسخ (دکتر شریفی یزدی)- راه ها در دو سطح کلان و خرد مطرح می شود. در مورد راه کار کلان باید گفت که مسئولین باید برنامه ریزی خاص خودشان را داشته باشند. راه کارهای زیادی وجوددارد. به یاد داشته باشید کسی که معتاد به فضای دیجیتال یا بازی های رایانه ای است نیاز به کمک یک متخصص دارد تا خودش را از این فضای غلط به فضای مثبت زندگی برساند. راه کار این است که خودشان کارهایی را که باید انجام می دادند و انجام نداده اند لیست کنند. دیگر اینکه برای بازی ها لیستی تهیه کنند از محاسن این بازی ها و معایب آنها بر اساس نظر کارشناسان و این لیست را نگه دارند و هر وقت وسوسه شدند که دوباره بازی کنند، به این لیست نگاه کنند تا ببینند که چه مقدار از کارهایشان را انجام داده اند. مهم این است که ما باید متخصصی در کنار خودمان داشته باشیم تا بتواند به ما راه کار بدهد. 


 



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

موبایل و نرم افزارهای اجتماعی
ادامه مطلب