برنامه آفتاب شرقی در تاریخ 94/6/2 (ارتباط موثر بافرزندان)

برنامه آفتاب شرقی در تاریخ 94/6/2 (ارتباط موثر بافرزندان)

برنامه آفتاب شرقی

 كارشناس: استاد تراشیون

 2/6/94

 مجری: سلام در خدمت استاد عزیز و بزرگوارم استاد تراشیون هستیم.

استاد تراشیون: سلام  علیکم و رحمه الله درود میفرستیم بر پیامبر گرامی اسلام و اهل بیت آن پیامبر بزرگوار سالم و عرض ادب و تبریک دارم محضر بینندگان خوب این برنامه خدمت حضرت عالی و همکاران خوب و محترمتان.

مجری: برنامه هفته گذشته در خصوص دختران صحبت كردیم  و  ویژگی هایی كه دختر دارد و بركاتی كه عائل و واصل زندگی كسانی می شود كه دختر دارند و در كنارش هم بخشهایی هم به پسران اشاره داشتید. ما چون رویکرد برنامه مان طوری هست كه میخواهیم ابتدای برنامه كارشناسان عزیز را در جریان سوالات قرار بدهیم گرچه خودتان مستحضر هستید من چند سوال را اگر اجازه بفرمایید مطرح كنم. شاید قریب به ده دوازده نفر از عزیزان این روایت برایشان سوال شده بود شما هفته ی قبل یک روایتی را مطرح كردید كه كسی رفت محضر حضررت رسول صلی الله علیه و آله یکی گفت سه دختر داشته باشم یکی گفت دو دختر داشته باشم دیگری گفت اگر یک دختر داشته باشم چه اتفاقی میافتد پیامبر گفتن كه این بركات قرین زندگی شما میشود و در آن دنیاهم بهشت نصیب شما میشود خیلی از مادرهایی كه پسر دار هستند گلایه كردن و گفتند كه ما كه پسر داریم بهشت نمیرویم؟ گفته اند من مادری هستم كه دو پسر دارم و خیلی دوست داشتم صاحب دختر بودم اما خدا نخواست. مگر جنسیت فرزندان در دست خدا نیست حال چگونه است كه بهشت را اینگونه تقسیم كرده است. مگر دختر داشتن در صورتی كه جنسیت بچه مشیت خودش است اینگونه دل امثال من میسوزد.

استاد تراشیون: این برداشت برداشت صحیحی از موضوع نیست. من در آن برنامه هم اشاره كرردم مرا روزی تحت عنوان روز پسر نداریم ولی روز جوان را داریم یا در روز ولادت آقا امیرالمومنین من درباره خود پسر دار بودن هم نکاتی را خواهم گفت. به نظر من می آید كه اینجا بد نیست به این مادران بزرگوار نکاتی را عرض بکنم كه البته جایگاه مادر كه بهشت است. الْجَنةُ تحْتَ أ قْدَامِ الْأُمَّهَات )مستدرک الوسائل، ج51، ص585( بهشت فرش زیر پای مادران است و بدون قید اینکه دختر داشته باشند یا پسر یعنی همینکه مادر شدند بهشت جایگاهشان است. اما آن چیزی كه میخواهم به آن تاكید كنم این است كه پدر و مادری كه بتوانند فرزندان خوبی را تربیت بکنند و این را در آن شک نکنند كه اگر ما در مسیر حق حركت بکنیم فرزندان خوبی را هم تربیت بکنیم جایگاهمان بهشت خواهد بود

من یک روایتی را عرض می كنم شاید این روایت آن قائده كلی را به ما میدهد كه وجود مبارک پیامبر گرامی اسلام  با آقا امیرالمومنین فرمودند علی جان اگر یک نفر به دست تو هدایت شود بهتر از هر آن چیزی ست كه خورشید به آن می تابد. یعنی گاهی اوقات ولو یک پسر داشته باشد و این پسر را خوب تربیت كند یک دختر داشته باشد این دختر را خوب تربیت كند جایگاه او بهشت است. من اینجا یک هشداری را هفته قبل به مادرانی كه دختردار بودن هم دادم برا توجه به اینکره اینگونه دختران را در روایات با فضیلت میدانند مسئولیت مادران نسبت به دخترانشون بیشتر میشود و باید مراقب باشند و ممکن است كه گاهی اوقات خدای نکرده ما سهل انگاری در تربیت فرزندمان داشته باشیم و آنجا نه تنها را به بهشت نبرند بلکه همین فرزندان ما در روز قیامت چون صاحب حق هستند دیگر مقابل ما بایستند و حقشان را مطالبه كنند كه چرا ما را به خوبی تربیت نکردند.

 

مجری: گفته اند این درست است كه بچه باید از یک نفر در خانواده حساب ببرد؟ حاج آقا تراشیون: ببینید ما قدیمها گاهی اوقات میدیدیم كه تقسیم بندی ای بین پدر و مادر میشد یکی میشد فرشته مهربان یکی هم بخت النهر یعنی قرار بود زور بگوید همه از او بترسند گاهی اوقات این نقش را تعریف می كردند و تقسیم هم میكردند بین خودشان اما وقتی ما مبانی تربیتی را و نکاتی را كه اهل بیت علیه السلام به ما گفتند و الان هم خیلی از كارشناسان تربیتی موضوعاتشان را از كلمات نورانی اهل بیت برداشت میكنند این است كه پدر و مادر هردو باید در شیوه صحیح در جایگاه خودشان قرار بگیرند. مادری كه فرزند را هی از پدر میترساند یا پدری كه فرزند را از مادر میترساند نیمی از پتانسیل تربیتی را در محیط خانه حذف میكند. مادران گاهی اوقرات خودشان را دیواری میكردند بین فرزندشان و پدر فرزندان اینها تا یک جایی برد داشتند ولی بعدش توان تربیتی شان كم می شود و نمیتوانستند فرزندی تربیت كنند.

 

 در شهری بودم مادری آمد و گفت جوان و نوجوان ام دچار اعتیاد شده و میدانم كه پدرش نمیداند. گفت این بچه اول اش هم خیلی شر و شیطان بود و ما را اذیت میكرد ولی من می گفتم بچه جان هر كاری میخواهی بکنی بکن پدرت كه آمد آرام میشوی میترسم او را از پدرش او به سن نوجوانی كه رسید سیگار میكشید. حتی جلوی من میكشید و من دو سه بار دعوایش كردم اما نگذاشتم پدرش بفهمد چرا كه به تعبیر مادر اگر پدرش میفهمید او را میكشت! و به مرور زمان این مادر شده بود حیات خلوت برای فرزند. یعنی هر خطایی این بچه جلوی مادر میكرد به حساب اینکه بابام نمیدونه و مادر هم جرات نمیكند به پدر بگوید. این نقشها را تقسیم كردن امروز پاسخگوی تربیتی نیست.

بچه ها اگر قرار است حساب ببرند باید هم از پدر هم مادر حساب ببرند هم مادر. اگر قرار است مورد محبت قرار بگیرند هم باید از پدر باشد هم مادر. اگر باید جایی مورد بخشش قرار بگیرنرد هم پدر هم مادر باید این نقش را ایفا بکنند و این توازن را ما باید در محیط خانه برقرار بکنیم و هر كدوم از پدر و مادر در جایگاه خودشان چون نقش تربیتی هم هست قرار بگیرند

 

استاد تراشیون: ما چهار هفته ای را در باره نقش محبت در تربیت گفتگو كردیم و صحبت كردیم و تقریبا اگر پدر و مادران به آن چند جسله مباحثی كه مطرح شد توجه كنند میتوانند تاثیر خوبی را روی فرزندان بگذراند و یکی از ابزار مهم تربیتی را ما در اختیار والدین گذاشتیم هرچند كه من معتقدم كه زیره به كرمان بردن بود و بحمدالله پدران و مادران ما به خوبی از این ابزارهای تربیتی به خصوص از محبت به اندازه و به جا دارند استفاده میكنند اما به نظرم آمد كه ما دوباره در همین راستا یک بحث جدیدی را شروع بکنیم تحت عنوان آن ارتباط موثر والدین با فرزندان چون میدانیم امروز هر چه ما بخواهیم به فرزندان مطالبی را انتقال بدهیم باید بتوانیم افراد موثری باشیم از نگاه فرزندان هم مقبولیت داشته باشیم یعنی فرزندان هم ما را بپذیرند كه ما بتوانیم تاثیرگذاری را روی آنها داشته باشیم اصلا این یک مهارت و یک فن است تجار و كسانی كه در عرصه های اقتصادی تجاری سیاسی فرهنگی فعالیت میكنند میگویند ما باید با شیوه های ارتباط موثر را آشنا باشیم تا بتوانیم روی مخاطبمان اثر بگذاریم و او را تحت تاثیر قرار بدهیم

 

 من یک تعریف كوتاهی از ارتباط موثر داشته باشم. ارتباط موثر به نوعی آن شیوه ارتباطی فرد است با طرف مقابلش كه بتواند روی او تاثیر بگذارد و طرف مقابل هم بدون نگرانی تاثیر بپذیرد چون گاهی اوقات من بچه ام را هم كتک میزنم تاثیر میگیرد. ولی این طرف مقابل آن رضایتمندی را از موضوع ندارد. من قبل از اینکه ورود پیدا بکنم به ارتباط موثر اگر اجازه بفرمایید امروز مقداری درباره ارتباط ناموثر بگویم. یعنی بگویم كه افرادی كه نمیتوانند روی دیگران تاثیر بگذارند چه ویژگیهایی دارند. برخی از شاخه های آن را بشمارم اولین نکته این است كه معمولا افرادی كه قدرت محورند و قدرت مدارند و میخواهند به زور حرفهایشان را به دیگران تحمیل كنند اینها نظراتشان را تحمیل میكنند به طرف مقابل یعنی طرف مقابل اصلا رضایتی به پذیرش ندارد زور میگویند به طرف مقابل نگاه كنید ممکن است گاهی اوقات حرف ما هم حق باشد مثال شب شده موقع خواب است بچه ها پای تلویزیون هستند یک موقع ما نظرمان را تحمیل میكنیم كنترل را بر میداریم تلویزیون را خاموش میكنیم و میگوییم بروید بخوابید بچه ها هم با آه و ناله و گریه و عصبانیت با رضایتمندی به سمت خوابیدن نمیروند. ما به این میگوییم یک رفتار قدرتمندانه و تحمیل گرایانه به طرف مقابل و واقعا هم تاثیر نمیگذارد. یعنی این بچه ها دعا میكنند كاش پدرمان خوابش سنگین بود و میخوابید و ما میتوانستیم تلویزیون نگاه كنیم. یعنی با رضایت مندی نمیروند به سمت انجام این عمل.

 

دومین نکته این دسته از افراد و پدران و مادران حوصله شنیدن حرفهای فرزندانشان را ندارند بیشتر گوینده اند تا شنونده و لذا یکی از عوامل موثر در ارتباط این است كه انسان شنونده خوبی باشد. حتی در میان زوجها هم همینطور . مردی در زندگی موفق است كه بتواند شنونده حرفهای همسرش باشد. خانومی موفق است كه شنونده حرفهای شوهرش باشد. یک آقایی اخیرا میگفت من حدودا نود درصد حرف هایم را نمیتوانم به خانومم بگویم. تا میآیم حرفی بزنم میگوید حال ندارم كار دارم و بلند میشود. من حرف هایم را به كه بگویم. در خیابان گوش پیدا كنم و بگویم. در محل كارم این حرف هرا را بزنم به كی باید این حرفها را بزنم. نا خود آگاه حس میكنم ما به طلاق عاطفی رسیده ایم یعنی ارتباط كلامی ما خیلی كم شده در محیط خانه و بد نیست این را به بینندگان خوبمان عرض كنم كه خیلی باید مراقب باشیم. در محیط خانه هر چه ارتباط كلامی بین اعضای خانواده كم شود باید نسبت به آن محیط نگران بود. این خانه روی بمب ساعتی است. یعنی باید انتظار انفجار آن را داشت. یعنی در خانه ای كه زن و مرد نمیتوانند با هم صحبت كنند بچه ها نمیتوانند با پدر و مادرشان صحبت كنند.

 این هشدار را امروز كارشناسان خانواده می دهند. یکی از اساتید دانشگاه عالمه طباطبایی اسفند 1393 در پژوهشی منتشر كرد كه میانگین ارتباط خانوادههای ایرانی به مرز 51 دقیقه در شبانه روز رسیده است.

مجری: خصوصا الان كه با این فضای مجازی و این مسائلی كه وجود دارد خیلی بد تر شده است.

استاد تراشیون: همه ی سرها در موبایل است نگاهها در موبایل است. چند وقت پیش در حرم حضرت معصومه سلام الله علیها بودم اتاقک پشت محراب مسجد حرم حضرت معهومه؛ خدا رحمت كند مرحوم كربلایی كاظم فرزندشان آمدند. پیر مرد است ایشان. رو به من كردند گفتند حاج آقا هر جوانی میبینی سرش در موبایل است به جایی كه قرآن بخواند و مطالعه كند تمام كارشان این شده. با ناراحتی و سوز و گدازی این نکته را بیان میكرد. شنونده ی خوب بودن زمینه خوبی میشود برای ارتباط موثر و كسانی كه ارتباط مستبدانه را دارند معمولا شنونده روبی نیرتند و حاضر نیستند حرف طرف مقابل را به خوبی بشنوند.

سومین ویژگی این است كه حرف حرف خودشان است و بیشتر فرمان میدهند تا حرف دیگران را بشنوند. محیط خانه باید یک فضای آرامی باشد و گفتمانی باشد. من باید حرف بچه ام را بشنوم. بر اساس تواناییهای خودم. موقعی برای فرزندم لباسی میخرم كه الا و بالا باید همین را بپوشی. یک موقع هم او را میبرم لباس فروشی دو سه لباس خوب انتخاب میكنم و میگویم هر كدام را میپسندی انتخاب كن. این جا ارتباط من موثر می شود. فرمان یک طرفه نمیدهم كه طرف مقابلم مجبور باشد این را بشنود و اتفاقا چقدر ما در روایات داریم كه اهل بیت علیه السلام نسبت به محیط خانواده با این فرهنگ مخالفند. مثلا در روایت داریم مردی كه غذایش را تحمیل كند به خانواده. صبح از خانه بیرون میرود خانم میگوید چه دوست داری برای امروز ناهار. میگوید خود شما بگویید. مری گوید بچه ها امروز هوس مثال قیمه بادمجان كرده اند. آقا میگوید بی خود بچه ها هوس كرده اند این چه غذایی است امرروز باید قرمه بپزی. منابع دینی ما روایات اهل بیت ما این را منع كرده كه تو زور بگویی به خانواده تحمیل كنی نظرت ر ا به خانواده و لذا نباید نظر مستبدانه هم داشت این را عرض كنم كه پدر و مادر هر چه مستبدانه تر با فرزندانشان برخورد كنند آنها مقاومتشان بیشتر میشود. ممکن است جاهایی از ترس آن كار را انجام بدهد اما این ترس است وقتی به مرحله ای از قدرت رسید دیگر این كار را انجام نمیدهد. پدر میگفت بچه ام  الان جوانی است. به او میگفتم نرو بیرون فوتبال بازی نکن یک بار پیش آمد داشتم به منزل میآمدم دیدم این بدون این كه حرف من را گوش كند دارد فوتبال بازی میكند. تا مرا دید خودش را خیس كرد و از من میترسید و رفت خانه الان به جایی رسیده كه من آرزوی مرگش را میكنم. گاهی اوقات مجبورم برخی از وسایل خانه را در ماشین بگذارم تا این سراغش نرود و ما از پس وی بر نمیآییم. وقتی زور میگویید تا یک جایی قدرت نفوذ روی فرزند را داریم. تا جایی كه سبیل پشت لبش در آمد و بازوانش قوی شد دیگر معلوم نیست حرف شما را گوش كند.

 

نکته ی بعدی این است كه افرادی كه خیلی دیگران را از عاقبت كارهایشان میترساندد. مثلا بچه را هی میترساند این كار را نکن رد میشوی این كار را نکن كور میشوی این غذا را نخوری فلان مریضی می گیری و هی بچه را میترساند ناخودآگاه این بچه ها پنهان كار و دور میشوند. نه تنها از ما حرف شنوی نخواهند داشت به سمتی می روند كه كارشان را خودشان انجام میدهند. دیگر اعتنایی به حرف والدین ندارد ما باید اینجا برا خیلی دقت مراقب باشیم بچه ها را نسبت به رفتارشان آگاهی بدهیم نباید آنها را بترسانیم حتی ما باید با آن از شیوه مثبت استفاده كنیم.

 با برخی از خانواده ها امروز زیاد سر و كار داریم که نوعی بد بینی حتی به فرزندانشان دارند به رفتارهای بچه بدبینی دارند نه اینکه بد بینی به این معنا باشد كه بچه فاسد است و دنبال فسق و فجور است. همین كه نگاه بدبینانه به فرزند دارند. خوب  نیست. یک پژوهش هم اخیرا منتشر شده افرادی كه بدبینند به نسبت افررادی كه خوش بینند عمرشان كوتاه تر است. یک پژوهشی انجام داده اند یک عده افرادی كه خوش بین هستند این ها گاهی اوقات عمرشان هفت و نیم سال بیش از افراد بد بین است. ببینید ما چه قدر در آموزه های اسلامی مان تاكید به دوری از بدینی داریم و تشویق به خوش بین بودن نسبت به دیگران و این زمینه آن ارتباط موثر را فراهم میكند.

 

مجری: در ادامه ی بحث در خدمتتان هستیم بفرمایید كه چگونه والدین میتوانند با فرزندان ارتباط برقرار كنند كه بتوانند تاثر گذار باشند.

استاد تراشیون: ابتدا ما ارتباط منفی را گفتیم.

 1 ویژگی والدینی كه نمیتوانند روی فرزندانشان تاثیر گذار باشند را عرض كردیم. ششمین نکته را عرض بکنم یک سری از نکاتی كه وجود دارد معموال این افراد مقبولیت هم ندارند و مورد پذیرش اطرافیان خصوصا فرزندانشان هم نیستند و من میخواهم این را به عنوان نکته ای عرض بکنم هر وقت ما پدران و مادران دیدیم كه بچه هایمان ما را نمیپذیرند اول خودمان را واكاوی بکنیم اول نریم به  بچهایمان بگوییم چه مشکلی داری. دو ویژگی میتواند انسان را مقبول كند یکی محبوبت است. انسان كاری بکند در نزد فرزندانش محبوب بشود و دومین ویژگی این است كه انسان موفقی هم باشیم. مثال محبوبیت چطور. پدر مادرهایی كه زیاد به بچه ها نقد میكنند محبوبیتشان از بین میرود. پدر مادری كه به آراستگی شان در محیط خانواده توجه نمیكنند. گاهی اوقات مادران دخترشان كه به سن نوجوانی میرسد بهشان میگوید بیچاره دل بابا كه همیشه باید تو را تحمل كند با این ریخت و قیافه. خب مادر نمیرسد. ببینید الان خود بچه این مادر را قبول ندارد. یا پدر هم همینطور باید به ظاهر و ویژگیهای ظاهری خودش برسد. حتی آداب را رعایت بکند در محیط خانه یعنی ما نمیخواهیم بگوییم باید خیلی در محیط خانه به خودمان سخت بگیریم. ولی در همان حالت باید به آداب و ظاهر و كلام خودمان توجه كنیم اینها محبوبیت ما را زیاد میكند آنوقت مقبولیت هم برای ما می آورد. من نکته ی آخر را هم عرض كنم آن این است كه گاهی اوقات والدین زمینه ای را فراهم میكنند رفتارهایی كه موثر نیست كه طرف مقابل را به انتقام جویی وا میدارد. فرزندان نه تنها حرف پدر و مادر را گوش نمی كنند جبهه گیری هم میكنند مقابل والدین كه به این هم باید توجه كرد

منبع:aftabsharghi.tv1.ir

 

 



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

لحن قاطع لازمه ی اقتدار والدین
ادامه مطلب