ترس در کودکان(قسمت دوم)

ترس در کودکان(قسمت دوم)

در قسمت قبل "ترس در کودکان (قسمت اول)"،  با انواع ترس، علل ایجاد ترس و راه های پیشگیری از آن آشنا شدیم.

درمان ترس

خوشبختانه، ترس های دوره کودکی خیلی زود درمان می شوند؛ به شرطی که این ترس ها در درون کودک و همراه او رشد نکرده باشند که در این صورت، درمان دیرهنگام آن چندان آسان نیست. اصولا مدت زمان ابتلا به مشکل، تعیین می کند که طول مدت درمان چه قدر باشد، پس هره زودتر اقدام به درمان کنیم، کاری ساده تر داریم. اولین گام در درمان ترس، شناخت علت آن است؛ باید ببینیم کودک چرا می ترسد؟ از چه چیزی می ترسد؟ به چه میزان می ترسد؟ و توجه داشته باشیم کودک در چه مرحله از رشد است؟

  1. اطمینان دهی به کودک: کودک باید متقاعد شود که چیزی برای ترسیدن وجود ندارد یا آن قدرها هم جای ترس وجود ندارد. برای مثال می توانید در برخورد با کودکی که از تاریکی می  ترسد و تنها در اتاق نمی خوابد، چراغ قوه ای زیر بالش او قرار دهید تا در هنگام ترس روشن کرده و اتاق را بررسی کند و ببیند که در تاریکی هیچ چیز ترسناکی به اتاق اضافه نشده است؛ یا می توان از چراغ خواب استفاده کرد.
  2. هم دردی در ترس: به کودک بگویید می دانم چقد ناراحتی! ترس او را بپذیرید و حتی اگر ترسش غیر معقول هم بود، او را مسخره نکنید. رابطه عاطفی شما با کودک و نشان دادن این که او را درک می کنید، اطمینان قلبی برای او در پی دارد و کودک حس می کند کسی هست که در هنگامه نیاز به او تکیه کند و به یاری اش امیدوار باشد.
  3. اصلاح وضع خانوادگی: در صورتی که روابط خانوادگی، صمیمی و مطلوب نیست، باید این روابط بهبود یابد، به ویژه اگر تنبیه بدنی درکار باشد.
  4. پرت کردن حواس کودک: گاهی با دادن یک غذا یا اسباب بازی می توانید فکر او را از ترس منحرف کنید. حافظه کودک محدود است و خیلی زود با پرت شدن حواس، از شوک و وحشت خارج می شود.
  5. دور کردن از محیط ترسناک: در ترس های شدید، کودک را از آن محل بیرون ببرید. اگر کودک در شرایط ترس شدید دچار درماندگی شده و مات و مبهوت است، باید از محیط و شرایط بحران دور شود.
  6. پرهیز از اجبار: کودک را مجبور به رویارویی با موضوع ترس آور نکنید. اجبار به چنین کاری ترس کودک را به دنبال دارد و حتی ممکن است باعث شوکه شدن او شود.
  7. تهیه فهرست: تهیه فهرستی از مواردی که کودک از آن ها می ترسد به همراه مراقبت از عدم برخورد کودک با موضوعات ترس آور می تواند ترس او را از میان ببرد. اگر کودک شرایط ترس آور را دوباره تجربه نکند و تا مدت ها با آن مواجه نشود، مشکلش به مرور زمان حل خواهد شد.
  8. القای شجاعت به کودک: مثلا به کودک بگویید که سویک هسچچ کاری نمی تواند بکند و دسته جارو برای او کافی است یا حیوانی را که برای کودک ترسناک است، در دستتان بگیرید تا ببیند که هیچ آسیبی به شما نمی زند.
  9. تغییر شناخت ها و باورهای او: با تغییر باورهای غلط مثل این که در تاریکی شبحی وجود ندارد، می توان ترس کودک را از میان برد.
  10. افزایش دوستان و فعالیت های مثبت: زندگی جمعی و رابطه دوستانه و بازی با هم سالان، اعتماد به نفس و احساس قدرت را به کودک هدیه می دهد که این می تواند درمانی برای ترس های کودکانه باشد.
  11. معرفی الگوهای شجاع: معرفی دوستان شجاع و تعریف کردن داستان دلاوران تاریخ، به شجاعت و غلبه او بر ترس کمک بسیاری خواهد کرد. در عین حال نباید کودک شما با این الگو مقایسه شود، چرا که ممکن است نتیجه عکس به دنبال داشته باشد.
  12. تشویق رفتارهای جرات مندانه: در صورتی که کودک شما بر ترسش غلبه کرد و جرات ورزی و عملکرد مثبتی داشت، او را با شیوه های مختلف، تحسین و تشویق کنید.
  13. مواجهه با مکان ها و اشیاء ترسناک: رویارویی با موضوع ترس آور به دو گونه ممکن است: نخست تصور موضوع ترس آور است بدین معنا که کودک موضوع ترس آور را در شرایطی آرام در ذهن خود تصور کند. دوم مواجهه واقعی با موضوع ترس آور است برای مثال کودکی را که هنگام جدایی از والدین دچار اضطراب می شود، به آرامی از والدین جدا کنیم، به گونه ای که احساس امنیت بیابد، مثلا پیش پدربزرگ و مادربزرگ مشغول بازی با اسبای بازی های جدید شود و یا قدم زدن با کودک در تاریکی برای کودکی که از آن می ترسد، مفید است. هم چنین می توان شیء مورد علاقه کودک را در اتاق نیمه روشن گذاشت و از کودک خواست که آن را بیاورد و ببیند که هیچ اتفاق بدی نمی افتد و سپس برای این کار تشویق شود. باید توجه داشت این روش برای کودکی که در مواجهه با ترس توان رویارویی با موضوع ترس آور را ندارد، مناسب نیست، و برای او حساسیت زدایی منظم را پیشنهاد می کنیم.
  14. حساسیت زدایی منظم: کودک را در محیط آرام و لذت بخش، به تدریج با موضوع ترس آور رو به رو کنیم و این رویارویی آن چنان حساب شده و تدریجی باشد که کودک گرفتار ترس و هراس نشود. برای این کار باید  موضوع ترس آور را درجه بندی کنیم و مواجهه را از درجات پایین شروع کنیم. مثلا اگر کودک از گربه هراس دارد:
  • مرحله اول: نوشتن کلمه گربه روی کاغذ و نصب با فاصله آن
  • مرحله دوم: نزدیک شدن کودک به نوشته
  • مرحله سوم: نصب تصویر گربه ای در محل بازی کودک
  • مرحله چهارم: نزدیک شدن کودک به تصویر گربه و بازی کردن در کنار آن
  • مرحله پنجم: مواجهه با گربه واقعی از فاصله دور
  • مرحله ششم: نزدیک شدن تدریجی کودک به گربه واقعی

 باید توجه داشت که در اجرای این مراحل، کودک باید در محیط بازی و فضایی لذت بخش باشد و احساس آرامش کند. می توان از کودک خواست که نفس عمیق بکشد، چشمان خود را ببندد و بدن خود را شل کند. هرگاه در بین مراحل دچار ترس شد. ادامه مراحل متوقف می شود و کار را از مرحله اول از سر می گیریم.

  1. آموزش مهارت های اجتماعی: درباره ترس هایی مانند حضور و سخن گفتن در جمع، آموزش مهارت های اجتماعی و ارتباطی مثل جرات ورزی، ابراز وجود، تقویت اعتماد به نفس و یاددهی بسیار مفید است.

نکته ها و هشدارها

  1. در درمان ترس تاخیر نیندازید، زیرا عوارض بدنی، ذهنی، روانی و تربیتی بسیاری به دنبال دارد.
  2. ترس از گربه و غریبه بزرگ سال، گاهی به صورت خود به خودی بهبود می یابد ولی اگر بهبود نیابد و پایدار شود، اقدام به درمان لازم است.
  3. ترس سرایت کننده است به ویژه در کودکان، پس باید مراقب اطرافیان فرد ترسو باشید.
  4. کودکان وابسته، بیشتر از بقیه کودکان، ترس را تجربه می کنند.
  5.  کودکانی که در زندگی دچارآسیب و بحران شده اند، بیشتر از دیگران می ترسند.

مرکز مشاوره ماوا، وابسته به موسسه امام خمینی

 

 



مطالب مرتبط

ارتباط با ما
عضویت در خبرنامه
logo-samandehi

نقل مطالب این سایت فقط با ذکر منبع و نشانی اینترنتی سایت و برای مقاصد غیر تجاری بلامانع است

نوردیده nooredideh.com

مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

حتما بخوانید!!

آیا کودک را به زور به دستشویی ببرم؟
ادامه مطلب